Οπτική Αναπηρία: Απλές λύσεις για μικρά μουσεία

Για τα άτομα με οπτική αναπηρία, τα μουσεία είναι πηγή γνώσης, απόλαυσης αλλά και βαθιάς απογοήτευσης. Αν και για αυτούς τους συμπολίτες μας οι πραγματικά θετικές εμπειρίες των μουσείων είναι σπάνιες, αξίζει να παλέψουμε γι’ αυτές. Διαβάστε παρακάτω πως μπορείτε να αλλάξετε άμεσα το επίπεδο προσβασιμότητας του μουσείου σας.

Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τουλάχιστον 2,2 δισ. άνθρωποι αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης, ενώ σε τουλάχιστον 1 δισ. από εκείνους, η διαταραχή της όρασης θα μπορούσε να είχε αποτραπεί ή δεν έχει ακόμη αντιμετωπιστεί.

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι φορείς προσπαθούν να ευαισθητοποιήσουν τόσο το κοινό όσο και τα πολιτιστικά ιδρύματα για το θέμα της προσβασιμότητα. Αυτό, έδωσε στα μουσεία την ευκαιρία να προβληματιστούν και να αναθεωρήσουν τους τρόπους με τους οποίους οι επισκέπτες με αναπηρία μπορούν να έχουν ουσιαστική πρόσβαση σε αυτά.

Οι επισκέπτες με προβλήματα όρασης στα μουσεία

Η κοινότητα των τυφλών και των ατόμων με προβλήματα όρασης παραμένει μια χρόνια υπο-εξυπηρετούμενη ομάδα στα μουσεία, λόγω της εξάρτησης σε μεγάλο βαθμό από στοιχεία σχεδιασμού εικαστικών εκθέσεων. Αυτή η εξάρτηση καθιστά το περιεχόμενο απρόσιτο σε αυτούς τους επισκέπτες, με αποτέλεσμα να αισθάνονται απογοητευμένοι ή ανεπιθύμητοι.

Μερικά άτομα με προβλήματα όρασης μπορούν να διαβάσουν γραφή Braille, άλλοι όμως δεν την γνωρίζουν. Μερικοί βλέπουν καλύτερα σε έντονο φως, ενώ για άλλους είναι απαγορευτικό. Ουσιαστικά δεν υπάρχει μία λύση που να λειτουργεί για όλους.

Παράλληλα, η ανάπτυξη εφαρμογών για έξυπνα τηλέφωνα έχει φέρει επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο τα άτομα με προβλήματα όρασης βελτιώνουν την καθημερινότητά τους. Ωστόσο, τα περισσότερα μουσεία μόλις άρχισαν να διερευνούν τις γνώσεις τους σε αυτές τις σχετικά φθηνές τεχνολογικές εξελίξεις για να γίνουν πιο προσβάσιμα.

Πώς είναι πραγματικά η εμπειρία για τα άτομα με ολική απώλεια όρασης;

“Το να αντιμετωπίζεις τα μουσεία ως τυφλός απαιτεί αποφασιστικότητα και επιμονή”. Αυτό ήταν ένα από τα συμπεράσματα έρευνας που διεξήχθη το 2020 σε τυφλούς ενήλικες, οι οποίοι κλήθηκαν να συζητήσουν τα συναισθήματά τους για τα μουσεία.

Για τους επαγγελματίες μουσείων, τέτοιου είδους δυσαρέσκεια μπορεί να είναι δύσκολο διαχειρίσιμη. Μας αρέσει να θεωρούμε τα ιδρύματά μας ως χώρους ανάπαυσης, μάθησης και απόλαυσης. Θέλουμε το κοινό μας να απολαύσει την επίσκεψή του.

Εκπληρώνουμε όμως τις αποστολές και τα οράματά των φορέων, όταν το κοινό φεύγει απογοητευμένο, λόγω της αδυναμίας πρόσβασης στις πληροφορίες που παρουσιάζουμε; Γιατί οι θετικές εμπειρίες να είναι κάτι σπάνιο για ορισμένα μέλη της κοινότητάς μας;

Με την ενίσχυση της προσβασιμότητας, τα μουσεία μπορούν να προσεγγίσουν ευρύτερο κοινό. Αλλά για να είναι αυτό εφικτό, τα θεσμικά μας όργανα πρέπει πρώτα να πάψουν να βλέπουν τα άτομα με αναπηρία ως ένα απομακρυσμένο «πρόβλημα» που χρειάζεται ειδική λύση.

Αντίθετα, πρέπει να σκεφτούν ολιστικά την αλληλεπίδραση μεταξύ των επισκεπτών και του περιβάλλοντός μας, σε ένα ευρύ φάσμα ικανοτήτων. Όταν ένα άτομο με αναπηρία αντιμετωπίζει προβλήματα μέσα σε ένα σχεδιασμένο περιβάλλον, μπορούμε να υποθέσουμε ότι θα συμβεί και σε όσους δεν έχουν. Υπό αυτή την έννοια, η αναγνώριση των αναγκών αυτών των ανθρώπων μπορεί να προσφέρει καθολικά οφέλη.

Εύκολες λύσεις που κάνουν τη διαφορά

Πρόσφατα εργαστήρια επαγγελματικής ανάπτυξης, διαδικτυακά σεμινάρια και άρθρα σε περιοδικά έδειξαν πώς πολλά μουσεία έχουν δημιουργήσει προγράμματα που παρέχοντας στους επισκέπτες με οπτική αναπηρία νέους τρόπους να γνωρίσουν τις συλλογές τους.. Δυστυχώς, πολλές από αυτές τις ιδέες είτε παρέχουν πρόσβαση σε ελάχιστα εκθέματα είτε απαιτούν πολύ χρόνο και χρήματα για να υλοποιηθούν.

Ο καλύτερος τρόπος για τα άτομα με προβλήματα όρασης να βιώσουν ένα μουσείο είναι μια περιήγηση με εξειδικευμένο προσωπικό. Φυσικά, αυτό μπορεί να είναι δύσκολο για τα περισσότερα μουσεία. Υπάρχουν, ωστόσο, τρία πολύ απλά βήματα που μπορούν να κάνουν όλα τα μουσεία ώστε να γίνουν τα εκθέματά τους πιο προσιτά:

1. Ετικέτες και λοιπά κείμενα

Τοποθετήστε το κείμενο της ετικέτας σας (και οποιοδήποτε άλλο γραπτό υλικό έχετε) στον ιστότοπό σας προσφέροντας τη δυνατότητα λήψης από το χρήστη. Οι επισκέπτες θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες με τον τρόπο που θεωρούν πιο χρήσιμο.

Για παράδειγμα, θα μπορούν να το εκτυπώσουν στο σπίτι ως μεγάλο κείμενο ή σε γραφή Braille και να το πάρουν μαζί τους κατά την επίσκεψή τους στο μουσείο σας. Μια ακόμα επιλογή είναι να το διαβάσουν απευθείας από τον ιστότοπο, χρησιμοποιώντας το κινητό τους και μια εφαρμογή ανάγνωσης οθόνης.

2. Κωδικοί QR: Ένας δωρεάν τρόπος να προσφέρετε άμεση προσβασιμότητα

Τοποθετήστε κωδικούς QR δίπλα στα εκθέματα για να παρέχετε συνδέσμους προς τον ιστότοπό σας και άλλες πηγές. Αν και οι κωδικοί QR δεν ήταν τόσο επιτυχημένοι σε άλλους κλάδους, είναι ιδανικοί για αυτό τον σκοπό.

Ένας επισκέπτης με το smartphone του μπορεί να σαρώσει τον κωδικό και να ακούσει το κείμενο (και πάλι χρησιμοποιώντας μια εφαρμογή ανάγνωσης οθόνης). Υπάρχουν επίσης εφαρμογές για έξυπνα τηλέφωνα που σαρώνουν την ίδια την ετικέτα και την διαβάζουν στον χρήστη.

Για να κάνετε τις ετικέτες και τους κωδικούς QR αποτελεσματικούς, να είστε συνεπείς με το πού θα τα τοποθετήσετε (π.χ. στα δεξιά του πίνακα), ώστε να είναι εύκολο να τα εντοπίσουν οι επισκέπτες. Η χρήση ενός ξεχωριστού πλαισίου για τους κωδικούς QR θα ήταν επίσης χρήσιμη.

3. Universal Design για χώρους και εκθέματα

Ορισμένα πολιτιστικά ιδρύματα εφαρμόζουν τον καθολικό σχεδιασμό (Universal Design), ο οποίος ορίζεται ως «ο σχεδιασμός προϊόντων και περιβαλλόντων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλους τους ανθρώπους, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, χωρίς την ανάγκη προσαρμογής ή εξειδικευμένου σχεδιασμού».

Η Valerie Fletcher, Εκτελεστική Διευθύντρια του Institute for Human Centered Design, και ο Scott Rosenfeld, σχεδιαστής φωτισμού για το Smithsonian American Art Museum, παρουσιάζουν πώς να γίνουν οι χώροι των μουσείων πιο φιλόξενοι και χωρίς αποκλεισμούς προκειμένου να ενισχυθεί η εμπειρία των επισκεπτών. Παρουσιάστηκε από το Smithsonian American Art Museum and Diversity, Equity, Accessibility, and Inclusion (DEAI) Task Force.

Για να εφαρμόσουν αυτές τις αρχές, οι σχεδιαστές εκθέσεων χρησιμοποιούν πολλαπλά μέσα. Ο σκοπός είναι η δημιουργία συνδέσεων με τις ιστορίες, επιτρέποντας στους επισκέπτες να εξερευνήσουν τόσο μέσω της όρασης όσο και της αφής.

Αυτή είναι μια σημαντική διαφορά με μια τυπική μουσειακή εμπειρία, που συχνά συνοδεύεται από πινακίδες «μην αγγίζετε». Ενώ ο χώρος απευθύνεται σε τυφλά άτομα, όλοι οι επισκέπτες ενθαρρύνονται να εξερευνήσουν έργα τέχνης μέσω της αφής.

Η τέχνη δεν εξηγείται πάντα μόνο με λόγια. Η δύναμη της βίωσης μέσα από τις αισθήσεις παραγκωνίζεται. Η ανάγνωση δε μπορεί να είναι η πλήρης εμπειρία. Όταν τα στοιχεία σχεδίασης είναι σε θέση να φτάσουν πέρα ​​από το ορατό, το κοινό έχει την ευκαιρία να απολαύσει τα οφέλη της βιωματική μάθηση. 

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top