Αισθητηριακή ευαισθησία και προσβασιμότητα στα μουσεία

Πολλά μουσεία έχουν καταβάλει προσπάθειες για τη βελτίωση των επιλογών προσβασιμότητας, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας προγραμμάτων για άτομα στο φάσμα του αυτισμού, που αποσκοπούν στη δημιουργία μιας πιο φιλικής προς τις αισθήσεις εμπειρία.

Προσβασιμότητα στα μουσεία

Σε έναν ιδανικό κόσμο, τα μουσεία λειτουργούν ως δημόσια ιδρύματα που καλωσορίζουν επισκέπτες όλων των ηλικιών, ικανοτήτων και υποβάθρου. Ωστόσο, μέχρι την ψήφιση της Διεθνούς Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία του Ο.Η.Ε το 2008, οι περισσότεροι δημόσιοι χώροι, συμπεριλαμβανομένων των μουσείων, δεν απευθύνονταν έμπρακτα σε όλα τα κοινά.

Ως αποτέλεσμα της νομοθεσίας και των προσπαθειών των ακτιβιστών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, πλέον, οι περισσότεροι δημόσιοι χώροι, εγκαταστάσεις και ιδρύματα κατανοούν ότι απευθύνονται και σε άτομα με σωματικές, νοητικές και αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες.

Δυστυχώς, οι προσαρμογές, πέραν της φυσικής προσβασιμότητας, εφαρμόζονται μόνο σε μεγάλα, επιφανή ιδρύματα. Ωστόσο, η εστίαση σε πιο καθολικές προκλήσεις πρόσβασης (π.χ. αισθητηριακές ανάγκες) μπορεί να αυξήσει την προσβασιμότητα σε ένα μουσείο οποιουδήποτε μεγέθους και προϋπολογισμού.

Αισθητηριακή ευαισθησία

Οι αισθητηριακές ανάγκες αφορούν στην ευαισθησία που έχουν κάποια άτομα, στο φάσμα του αυτισμού, σε εξωτερικά ερεθίσματα. Το περιβάλλον είναι γεμάτο από αισθητηριακές πληροφορίες, όπως θόρυβος, πλήθος ανθρώπων, φως, θερμοκρασία κ.ο.κ.. Η επεξεργασία των πληροφοριών αυτών γίνεται μέσω των αισθήσεων – όραση, ακοή, αφή, όσφρηση και γεύση.

Όσον αφορά τα άτομα με αισθητηριακές ευαισθησίες, οι αισθήσεις τους προσλαμβάνουν είτε πάρα πολλές είτε πολύ λίγες πληροφορίες από το περιβάλλον γύρω τους. Ωστόσο, δεν έχουν όλα τα αυτιστικά παιδιά αισθητηριακές ευαισθησίες, αλλά ορισμένα μπορεί να έχουν αρκετές. Όταν είναι πολύ ευαίσθητα στις αισθητηριακές πληροφορίες, αυτό ονομάζεται υπερευαισθησία. Τα παιδιά αυτά προσπαθούν να αποφεύγουν τις αισθητηριακές εμπειρίες.

Τα παιδιά με αυτισμό δεν μπορούν να αντέξουν την επίσκεψη σε ένα μουσείο στις κανονικές ώρες λειτουργίας. Ο θόρυβος και το φως, μαζί με τις κοινωνικές και γλωσσικές προσδοκίες, μπορεί να τους προκαλέσουν άγχος, διότι είναι λιγότερο ικανά να αυτορυθμίζονται. Για να καταφέρουν να επισκεφτούν ένα μουσείο, χωρίς να συγχυστούν, είναι κρίσιμο να έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα και να έχει υπάρξει πρόβλεψη για εξάλειψη πιθανών απροσδόκητων ερεθισμάτων.

Υποστήριξη καθολικής προσβασιμότητας

Για την υποστήριξη της πρόσβασης όλων των ατόμων στα μουσεία, απαιτείται η ανάπτυξη προσαρμοσμένων οπτικών, κοινωνικών, επικοινωνιακών, αισθητηριακών και συμπεριφορικών προσεγγίσεων. Διαφορετικά εργαλεία και πρακτικές, αλλά και ειδικά διαμορφωμένες διαδρομές για άτομα με αναπτυξιακές διαταραχές, όπως αίθουσες φιλικές προς τις αισθήσεις, αφηγήσεις, βίντεο ή αισθητηριακοί χάρτες, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια φιλόξενη ατμόσφαιρα.

Μουσεία που αναλαμβάνουν την ευθύνη της διαμόρφωσης του χώρου τους και της δημιουργίας υποστηρικτικού υλικού, μπορούν να προσφέρουν σε οικογένειες με μέλη στο φάσμα του αυτισμού ή με διαταραχές αισθητηριακής επεξεργασίας, πακέτα για να χρησιμοποιήσουν κατά τη διάρκεια των επισκέψεων. Τα πακέτα αυτά, τα οποία συνήθως δημιουργούνται σε συνεργασία με εργοθεραπευτές και ειδικούς, περιέχουν ακουστικά ακύρωσης θορύβου, fidgets και προτάσεις δραστηριοτήτων.

Σε συνδυασμό με το πακέτο εργαλείων, πραγματοποιούνται και  μικρές προσαρμογές στο χώρο, όπως:

  • χαμηλότερη ένταση ήχου, ειδικά για τρομακτικούς ή δυνατούς ήχους,
  • τα φώτα παραμένουν αναμμένα σε χαμηλό επίπεδο,
  • καθορισμένοι ήσυχοι χώροι εντός του μουσείου, στελεχωμένοι με ειδικούς σε θέματα αυτισμού,
  • περιορισμένος αριθμός επισκεπτών κατά την επίσκεψη των ατόμων με αισθητηριακή ευαισθησία ή αναπτυξιακές διαταραχές.
Πηγή: Tim Mossholder

Σχεδιασμός πρωτοβουλιών ενίσχυσης της προσβασιμότητας

Μια επιτυχημένη πρωτοβουλία ξεκινά με συνεργασία και έρευνα. Για να συγκεντρώσετε ιδέες, μιλήστε με τοπικές Εταιρείες Αυτισμού. Ψάξτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για φόρουμ γονέων ή ομάδες βοήθειας. Η συμβολή των εκπαιδευτικών παιδιών με αισθητηριακές ευαισθησίες ή των πανεπιστημίων θα ήταν, επίσης, χρήσιμη.

Ρωτήστε αυτούς τους ανθρώπους ποιές είναι οι προκλήσεις που συναντούν και τους αποτρέπουν από το να επισκεφτούν ένα μουσείο και πώς το ίδρυμα μπορεί να βοηθήσει καλύτερα την οικογένεια ή την ομάδα τους. Φροντίστε, επίσης, να συγκεντρώσετε έγκυρα στατιστικά στοιχεία από την περιοχή, ώστε να υπολογίσετε το μέγεθος της ομάδας-στόχου.

Είναι, επίσης, σημαντικό να βρείτε κάποιον με καλή γνώση της τεχνολογίας που ασχολείται με την προσβασιμότητα. Όταν, για παράδειγμα, δημιουργείτε εικονικό προγραμματισμό εμπειριών, είναι ζωτικής σημασίας να έχετε κάποιον εξοικειωμένο με την επεξεργασία βίντεο και ήχου, την προσθήκη λεζάντων, ενώ μπορεί να χρειαστεί η συμβολή διερμηνέα νοηματικής γλώσσας. Ακόμα, παρακολουθήσετε διαδικτυακά σεμινάρια ή αναζητήστε βίντεο με οδηγίες.

Στη συνέχεια, είναι απαραίτητος ο έλεγχος των εγκαταστάσεών σας, εξετάζοντας πώς θα μπορούσε να περιηγηθεί κανείς στα εκθέματα και στους χώρους του μουσείου με ευαισθησία στα αισθητηριακά ερεθίσματα. Ιδανικά, σε αυτόν τον έλεγχο θα πρέπει να συμμετέχουν μέλη της κοινότητας για άμεση ανατροφοδότηση.

Αναζητώντας όσους ανήκουν σε οργανώσεις που εξυπηρετούν την κοινότητα που έχει εντοπιστεί, μπορούν να σας βοηθήσουν με προσαρμογές. Κατά την εφαρμογή, η κοινότητα θα διαδώσει το μήνυμα για τις αλλαγές στο ίδρυμα.

Μουσεία με ειδικά διαμορφωμένα προγράμματα

Την τελευταία δεκαετία, πολιτιστικά ιδρύματα, απευθύνονται σε οικογένειες και ειδικούς για να δουν πώς μπορούν να εξυπηρετήσουν καλύτερα τα άτομα με αυτισμό. Το Smithsonian ήταν από τους πρώτα που ανέπτυξε αισθητηριακό προγραμματισμό, με σκοπό να κάνει τα μουσεία του πιο προσιτά και ευχάριστα για τα άτομα με αναπτυξιακές αναπηρίες.

Ακόμα, το Μουσείο Τέχνης του Σινσινάτι, έχει δημιουργήσει εξειδικευμένα προγράμματα και διαδρομές για άτομα με αισθητηριακές ή άλλες ευαισθησίες.

Αισθητηριακά Σάββατα

Αυτό το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί για οικογένειες με παιδιά που έχουν αυτισμό ή άλλες αναπτυξιακές αναπηρίες για να εξερευνήσουν το Μουσείο Τέχνης σε ένα άνετο περιβάλλον. Κατά την άφιξη, δίνεται στις οικογένειες ένας χάρτης του μουσείου, που υποδεικνύει τα «πολυαισθητηριακά κέντρα μάθησης», ενώ παρέχεται καθοδήγηση από κάποιον εξειδικευμένο επαγγελματία.

Ξενάγηση ακουστικής περιγραφής

Ειδικά εκπαιδευμένοι επαγγελματίες, οι οποίοι έχουν εκπαιδευτεί στην τέχνη της λεκτικής περιγραφής, θα καθοδηγήσουν τους τυφλούς και μερικώς βλέποντες επισκέπτες στην εξερεύνηση των γκαλερί. Κάθε μήνα, ο επιμελητής παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες για τα έργα τέχνης, καθώς και πολυαισθητηριακά εργαλεία περιήγησης. Αυτό το πρόγραμμα είναι ειδικά σχεδιασμένο για ενήλικες με αναπτυξιακές ή άλλες αναπηρίες και τους φροντιστές τους.

Ξενάγηση με διερμηνέα νοηματικής

Ένας πιστοποιημένος διερμηνέας της Νοηματικής Γλώσσας συνοδεύει έναν εισηγητή του Μουσείου Τέχνης κάθε μήνα για μια δωρεάν ξενάγηση σε μία από τις ειδικές εκθέσεις.

Η ευαισθητοποίηση των πολιτιστικών ιδρυμάτων σε θέματα προσβασιμότητας, περιλαμβάνοντας άτομα με αισθητηριακές ευαισθησίες αποτελεί ευοίωνο γεγονός. Ωστόσο, απομένουν πολλά βήματα για την καθολική συμπερίληψη των διαφορετικών ομάδων κοινού.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top