Conflictorium: Το μουσείο που προάγει το νόημα της μάθησης

Προαγωγή αυθεντικής μάθησης στα μουσεία σημαίνει να βλέπει κανείς το περιεχόμενο μέσα από τα μάτια του κάθε κοινού. Απαιτεί σαφή κατανόηση και αναγνώριση, ότι η παραγωγή περιεχομένου με την καθοδήγηση των επιμελητών είναι μια ιδιαίτερα επιλεκτική διαδικασία, η οποία σπάνια αναγνωρίζεται ως τέτοια.

Δημιουργία νοήματος και αυθεντική ερμηνεία στα μουσεία

Τα μουσεία λειτουργούν στην ευρύτερη κοινωνία ως οργανισμοί μάθησης, που πρέπει να παρεμείνουν σχετικοί. Οφείλουν να επικεντρωθούν στην παροχή εμπειριών και στην ικανοποίηση κοινωνικών, συναισθηματικών και πνευματικών αναγκών. Συνεπώς, χρειάζεται να προβληματιστούν σοβαρά για το πώς η μάθηση στο χώρο τους μπορεί να βελτιώσει την κοινωνία, σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κοινωνικής δικαιοσύνης, πολιτιστικής πρόσβασης και ευημερίας των ανθρώπων.

Ερμηνεία σημαίνει εξέλιξη του ρόλου των μουσείων στη σημερινή κοινωνία αναγνωρίζοντας ότι αλλάζει γρήγορα και ότι δεν υπάρχει χώρος για εφησυχαστικές σκέψεις γύρω από το περιεχόμενο των μηνυμάτων. Η διαδικασία αυτή φέρει αξία, αλλά αυτές οι βασικές αξίες διαμορφώνονται θεμελιωδώς ανάλογα με τις ανάγκες του κοινού.

Η δημιουργία νοήματος, λοιπόν, είναι σχετική με την καθημερινή ζωή και αφορά στον επαναπροσδιορισμό των δικών μας ψυχοπολιτισμικών παραδοχών και προσδοκιών. Πρόκειται για ερμηνείες που παράγονται μεταξύ του επισκέπτη και του περιεχομένου, στο οποίο εκείνος εκτίθεται. Αυτό διαμορφώνεται, κατασκευάζεται και πλαισιώνεται από τον επιμελητή, τον σχεδιαστή εκθέσεων, τον εκπαιδευτικό, εν ολίγοις, από τον ίδιο τον θεσμό.

Έτσι, η αυθεντική μάθηση λαμβάνει χώρα, όταν οι επισκέπτες βιώνουν μια σύνδεση με το περιεχόμενο του μουσείου και όχι μια απλή αλληλεπίδραση. Δηλαδή, είναι κάτι περισσότερο από την ανάγνωση μιας ετικέτας, την περαστική ματιά σε ένα έκθεμα ή την απομνημόνευση δεδομένων, που αφορούν σε ένα αντικείμενο.

Αναγνωρίζοντας την αυθεντική μάθηση

Υπάρχει ανάγκη να μετρήσουμε τι είναι σημαντικό. Επιστρέφοντας στα μουσεία, τι πραγματικά μαθαίνουμε μέσα σε αυτό το πλαίσιο; Ποια είναι η ασύλληπτη μαθησιακή εμπειρία;

Το πώς οι άνθρωποι αναδομούν και ενισχύουν τις ταυτότητες τους, κατά τη διάρκεια των επισκέψεων σε μουσεία, είναι το κλειδί για τη σκέψη. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η εμπλοκή συμβαίνει στην επικάλυψη μεταξύ της προσωπικής ταυτότητας, του κοινωνικού πλαισίου και του φυσικού πλαισίου, δηλαδή:

– τι φέρνω εγώ, ως επισκέπτης, στην εμπειρία (επίπεδα ενδιαφέροντος, προγνώσεων, προσδοκιών, σύνθεσης της ομάδας, προτιμήσεων και μαθησιακά στυλ),

– την ανάγκη και την ικανότητά μου να διαπραγματευτώ τα κοινωνικά στοιχεία (τι είδους μαθητής είμαι – αν είμαι διευκολυντής, εξερευνητής, αναζητητής εμπειριών κλπ.), προτιμήσεις και προθέσεις των άλλων ατόμων στην ομάδα επίσκεψής μου και

– πώς περιηγούμαι στο σχεδιασμένο περιβάλλον (αρχιτεκτονική, εκθέσεις, ερμηνεία, εκθέματα).

Σε αυτό το πλαίσιο δε διαχωρίζεται η μάθηση σε ένα μουσείο από τη μάθηση οπουδήποτε αλλού. Στην πραγματικότητα, τα μουσειακά αντικείμενα και οι ρόλοι τους έχουν πολλάκις αξιοποιηθεί για την ενίσχυση της συναισθηματικής ευημερίας, της ψυχικής υγείας, για θεραπεία ή ενισχυμένη απόκτηση γνώσεων.

Η αναγνώριση της μάθησης, όμως, που λαμβάνει χώρα σε ένα μουσειακό πλαίσιο είναι μια δύσκολη εργασία. Αν και θα ήταν ευκολότερο να μετρηθούν απλώς τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων, υπάρχει ανάγκη να κατανοήσουν τέτοιου είδους δραστηριότητες και τυχόν αλλαγές που προκύπτουν.

Για παράδειγμα, εάν ένα μαθησιακό γεγονός (όπως μια διάλεξη) είναι οργανωμένο, είναι ευκολότερο να μετρηθούν τα άτομα που παρευρίσκονται, αντί για τη μάθηση που προέκυψε ως γεγονός (το αποτέλεσμα). Ωστόσο, θα ήταν πιο χρήσιμο να γνωρίζουμε τι αντίκτυπο είχε η εκδήλωση (αν το κοινό έμαθε κάτι), και να κατανοήσουμε την ποιότητα αυτού, όχι μόνο με δυαδικό τρόπο (π.χ. αύξηση / μείωση στη μάθηση) αλλά σε σχέση με την εμπειρία των ανθρώπων.

Με άλλα λόγια, χρειάζεται να απομακρυνθούμε από την ποσοτικοποίηση της μάθησης και να ενθαρρύνουμε μια προσέγγιση της μάθησης, ως κάτι που μας μεταμορφώνει. Ως κάτι που μας οδηγεί σε ένα ταξίδι που μπορεί να ξεκινήσει στο μουσείο, αλλά συνεχίζεται και μετά την επίσκεψη και διαπερνά τη ζωή μας «εκεί έξω στον πραγματικό κόσμο». Τότε θα έχουμε διαφορετικά εργαλεία για να μετρήσουμε την αποτελεσματικότητά της.

Η εστίασή μας πρέπει να μετατοπιστεί από το να ρωτάμε «ποιο περιεχόμενο συνδέεται με την επιμελητική πρόθεση;», στον προσδιορισμό του «τι αναστοχάζονται οι επισκέπτες και πώς επιδεικνύουν αποδείξεις μάθησης;».

Δημιουργώντας μουσειακές εμπειρίες για μάθηση μέσα από τη ζωή

Η μάθηση είναι μια εμπειρία που βελτιώνει την ποιότητα της ζωής, προσδίδει δύναμη στην καθημερινότητά μας, ενισχύει τις σχέσεις μας με τους άλλους και αυξάνει την ατομική και συλλογική μας ευημερία. Στην ουσία, η «μάθηση για τη ζωή» είναι κάτι περισσότερο από την εκμάθηση περιεχομένου, είναι:

– Να μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε: κατακτώντας εργαλεία αντί να αποκτάμε
δομημένη γνώση.

– Να μαθαίνουμε να πράττουμε: εφοδιάζοντας τον εαυτό μας με δεξιότητες καινοτομίας που μας προετοιμάζουν για ένα μελλοντικό εργασιακό περιβάλλον που απαιτεί δημιουργικότητα, πρωτοτυπία και πρωτοβουλία (πώς αυτό επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε), τις μαθησιακές εμπειρίες του σήμερα, για τους μελλοντικούς ενήλικες;).

– Να μαθαίνουμε να ζούμε με τους άλλους: με το να είμαστε πρόθυμοι να επιλύουμε ειρηνικά τις συγκρούσεις και να είμαστε ανοιχτοί σε άλλους ανθρώπους και πολιτισμούς, υπερασπιζόμενοι την κοινωνική ένταξη και ανθεκτικότητα.

– Να μαθαίνουμε να εξελισσόμαστε: αναπτύσσοντας το μυαλό και το σώμα, τη νοημοσύνη, την ευαισθησία, την αισθητική εκτίμηση και την πνευματικότητα με διαφορετικούς τρόπους.

The Conflictorium – Museum of Conflict

Μεσολάβηση μέσω της τέχνης για κατανόηση της σύγκρουσης στην κοινωνία – Impact

Το Conflictorium, το Μουσείο της Σύγκρουσης, είναι ένα συμμετοχικό μουσείο που βρίσκεται στο παλιό τμήμα του την πόλη Αχμενταμπάντ στο Γκουτζαράτ της Ινδίας. Η πόλη του Αχμενταμπάντ βιώνει ένα χάσμα μεταξύ της παλιάς και της νέας πόλης, καθώς η παλιά πόλη θεωρείται ως η αιτία των περισσότερων συγκρούσεων.

Το Conflictorium ξεκίνησε για να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των δύο περιοχών. Κυρίως εγείρει συζητήσεις με ντόπιους ηλικίας 15-35 ετών για θέματα που κυμαίνονται από τον εκτοπισμό μέχρι την ταυτότητα, από θέματα φύλου και ενδυνάμωση γυναικών μέχρι τάξεις και κάστες, από το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης έως τη σεξουαλική ισότητα.

Σε ένα γενικότερο πλαίσιο, προκαλεί τις κυρίαρχες αφηγήσεις του δυαδικού μας κόσμου, αναζητώντας το ενδιάμεσο, ερευνώντας πέρα από το ασπρόμαυρο, όπου οι αποχρώσεις του γκρι αναγνωρίζονται. Το μαθησιακό ταξίδι είναι αθροιστικό και μετακινεί τους επισκέπτες φυσικά και εννοιολογικά από το προσωπικό προς το πολιτικό. Εικαστικές πρακτικές, εκθέσεις, παραστάσεις, προβολές ταινιών και εργαστήρια ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή των κοινοτήτων σε μια γειτονιά που αναγνωρίζεται τοπικά ως ένα μέρος, όπου η κλιμάκωση της έντασης και βίας γίνεται γρήγορα.

Η διαχείριση της ιστορίας γίνεται μέσα από την τοποθέτηση του πρόσφατου παρελθόντος αυτής της βίαιης περιοχής στο επίκεντρο, μέσα σε ένα ασφαλές μέρος που αναγνωρίζει τη σύγκρουση. Δείχνει πώς αφηγείται η ιστορία μέσα από διαφορετικούς φακούς και διερευνά γιατί τα άτομα δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ότι ζούμε σε μια συγκρουόμενη κοινωνία. Τέλος, δίνει στους ανθρώπους το ερέθισμα να ξανασκεφτούν την κοινωνία.

Ο ρόλος των αντικειμένων

Το Conflictorium μελετά την ιστορία πέρα από τα τεχνουργήματα. Το κτήριο και η θέση του είναι κεντρικό στοιχείο της αφήγησης. Οι περιστρεφόμενες εγκαταστάσεις τέχνης, που διαθέτει, λειτουργούν ως υποστηρικτικά αντικείμενα, που ερμηνεύσουν ξανά την αφήγηση με διαφορετικές φωνές.

Το Memory Lab, το οποίο αποτελεί ξεχωριστό χώρο στην έκθεση, ζητά από τους επισκέπτες να προσθέσουν ένα αντικείμενο από τη δική τους ζωή, κάτι που αντιπροσωπεύει κάποια μορφή προσωπικής σύγκρουσης. Το αντικείμενο συνοδεύεται από μια μικρή ετικέτα, στην οποία ζητείται να συμπληρώσουν οι επισκέπτες την ημερομηνία, το όνομα αντικειμένου και την ιστορία του. Ανάμεσα στα αντικείμενα υπάρχουν πακέτα τσιγάρων (που αντιπροσωπεύουν τα «πακέτα» ενός εφήβου -σύγκρουση με τους γονείς), σπασμένα βραχιόλια (που συμβολίζουν την ενδοοικογενειακή κακοποίηση).

Η μάθηση σε αυτό το σημείο λαμβάνει χώρα μέσα στην πάροδο του χρόνου και σχετίζεται με την ιδέα ότι η σύγκρουση είναι «μεγαλύτερη από εμένα / έξω από τον κόσμο μου». Η σύγκρουση είναι επίσης μικρή, διαπροσωπική και πολύ ανθρώπινη. Από το πολιτικό, κοινωνικό και σημαντικό, φτάνουμε στον εαυτό.

Ποια είναι η μαθησιακή εμπειρία;

Οι επισκέπτες του Conflictorium μαθαίνουν να διαπραγματεύονται τη σύγκρουση, που είναι δραματικά παρούσα στην καθημερινή ζωή. Στο Γκουτζαράτ, η «συγγνώμη» αποτελεί βαθιά πολιτική πράξη και οι επισκέπτες το βρίσκουν πολύ δύσκολο και άβολο να μοιράζονται τον χώρο με επιζώντες βίαιων καταστάσεων.

Στο ¨Sorry Tree¨, προς το τέλος της επίσκεψης στο μουσείο, ενθαρρύνονται να γράψουν μια προσωπική σημείωση στην πίσω πλευρά των καρτών, που τυπώνονται με τις λέξεις «Συγγνώμη» και να το δέσουν σε ένα δέντρο. Οι κάρτες περιέχουν έντονους προσωπικούς προβληματισμούς για το τι κάθε άτομο μπορεί να είχε κάνει διαφορετικά, ντροπιαστικές αναμνήσεις και μαρτυρίες αγάπης και λαχτάρας.

Το πρωταρχικό ταξίδι μάθησης εστιάζει στο ότι η καταπίεση της προσωπικής σύγκρουσης δεν είναι μακριά από την επιθετικότητα και τη βία. Η μάθηση εδώ είναι, τελικά, η συμβίωση με άλλους, με απώτερο στόχο την αλλαγή της κοινωνίας.

Το οικοσύστημα μάθησης είναι πολύπλοκο, πολυεπίπεδο και περιλαμβάνει σκόπιμη και ακούσια δραστηριότητα, σε πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων των μουσείων και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η δουλειά μας ως διερμηνείς απαιτεί από εμάς να καθοδηγούμε τους επισκέπτες στο δικό τους μαθησιακό ταξίδι, και να παρακολουθούμε τι συμβαίνει όταν οι άνθρωποι εμπλέκονται με υψηλής ποιότητας αφηγήσεις και τις συλλογές αντικειμένων με νόημα. Η πρόκληση που παραμένει αναπάντητη είναι: πώς αυτό μας βοηθά να αλλάξουμε την κοινωνία προς το καλύτερο;

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top