Πώς τα μουσεία βοηθούν τους κοινωνικά απομονωμένους ηλικιωμένους

Καθώς οι κοινότητες σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να ανακάμψουν από τα επαναλαμβανόμενα lockdowns, τους κοινωνικούς περιορισμούς και την ακραία μοναξιά, οι πολιτιστικοί οργανισμοί θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο δημιουργώντας προγράμματα για ηλικιωμένους αλλά και άλλες πληγείσες ομάδες.

Η μοναξιά στους ηλικιωμένους

Η πανδημία Covid-19 ανέδειξε πόσο σημαντικές είναι πραγματικά οι σχέσεις με τους αγαπημένους μας. Αυτό θα πρέπει να μας κάνει όλους να σκεφτούμε πιο προσεκτικά τα άτομα στην κοινωνία που βιώνουν το αίσθημα της απομόνωσης. Ειδικότερα, οι ηλικιωμένοι αντιπροσωπεύουν μια δημογραφική ομάδα που είναι πολύ πιθανό να απολαμβάνει πιο σπάνια κοινωνικές επαφές.

Η χρόνια μοναξιά έχει συνδεθεί με μια ποικιλία προβλημάτων υγείας, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και η χοληστερόλη, η κακή διατροφή, η μειωμένη ανοσία, το άσθμα και ο μεγαλύτερος κίνδυνος για άλλες χρόνιες ασθένειες. Επίσης προκαλεί συχνά κατάθλιψη, άγχος, αϋπνία και παχυσαρκία.

Μελέτες δείχνουν πως η μοναξιά επηρεάζει πάνω από το 10% των Ελλήνων (μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών Joint Research Centre-JRC – 2019), ποσοστό που αναπόφευκτα μεγάλωσε κατά πολύ στην περίοδο της πανδημίας. Είτε είναι ο θάνατος ενός συντρόφου, η κακή υγεία, η μειωμένη κινητικότητα, η έλλειψη δραστηριότητας στην κοινότητα, η διαμονή σε απομακρυσμένες περιοχές, είτε η χαμηλή σύνταξη, είναι προφανές ότι η άμεση δράση των φορέων είναι πιο σημαντική από ποτέ.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν τα μουσεία;

Μια επίσκεψη σε ένα μουσείο ή μια γκαλερί τέχνης είναι κάτι περισσότερο από μια ευκαιρία να βγει κάποιος από το σπίτι. Αυτές οι επισκέψεις μπορούν να αποτελέσουν συχνά καταλύτη για τους απομονωμένους ηλικιωμένους έτσι ώστε να ξεφύγουν από μοτίβα που προκαλούν αίσθημα μοναξιάς.

Οι διαδραστικές και απτικές οθόνες επιλέγονται στη δημιουργία τέτοιων προγραμμάτων καθώς δεν απαιτούν ιδιαίτερες γνώσεις για να χρησιμοποιηθούν. Ομοίως, η παρακολούθηση εργαστηρίων και εκδηλώσεων μπορούν να προσφέρουν ανθρώπινη αλληλεπίδραση και να βοηθήσουν τους ανθρώπους να ξεπεράσουν τα αίσθημα μοναξιάς.

Η δημιουργία προγραμμάτων που αφορούν άτομα τρίτης ηλικίας, μπορούν να πηγάζουν από το θέμα του μουσείου, τις τοπικές ιστορίες που αναπτύσσονται στις μόνιμες ή περιοδικές εκθέσεις, το κάλεσμα επιστημόνων, ερευνητών, καλλιτεχνών κ.ά. για ομιλίες ή/και εργαστήρια προσαρμοσμένα στις ανάγκες τους.

Ενθαρρύνετε τους συμμετέχοντες σε δραστηριότητες να μοιραστούν ιστορίες και γεγονότα που αφορούν στο παρελθόν. Καταγράψτε τα λεγόμενα τους με ηχογράφηση ή βιντεοληψία αποτυπώνοντας την τοπική ιστορία. Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε σε κάποια επερχόμενη έκθεση.

Τέτοιες δράσεις τους δίνουν την ευκαιρία να συνδεθούν με συνομηλίκους, να βελτιώσουν την υγεία τους και να απολαύσουν ταυτόχρονα πολιτιστικές δραστηριότητες ενισχύοντας τη δημιουργικότητα τους.

Πηγή: Dreamstime

Προσεγγίζοντας την κοινότητα

Για μοναχικούς ηλικιωμένους που απομονώνονται λόγω κινητικών δυσκολιών και προβλημάτων υγείας, η επίσκεψη σε κάποιο τοπικό μουσείο ή γκαλερί μπορεί να είναι αδύνατη. Η πρόσβαση σε πολιτιστικές υπηρεσίες γίνεται ακόμη πιο δύσκολη εάν άτομα που διατρέχουν κίνδυνο διαμένουν σε απομακρυσμένες ή αγροτικές τοποθεσίες.

Τα Μουσεία Ripon έχουν δημιουργήσει ένα πρόγραμμα ενημέρωσης της κοινότητας για να φέρουν τα εκθέματά και τις εκθέσεις τους πιο κοντά σε άτομα που διαφορετικά θα δυσκολεύονταν να έχουν πρόσβαση. Το ίδρυμα παρουσιάζει τις διαδραστικές δραστηριότητες ταξιδεύοντας απευθείας σε ηλικιωμένους και ενήλικες, ακόμα και με μαθησιακές δυσκολίες, για την αντιμετώπιση της αγροτικής και κοινωνικής απομόνωσης.

Αρκετά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένου του Βασιλικού Μουσείου της Κορνουάλης και της Πινακοθήκης Φάλμουθ, διοργανώνουν αντίστοιχες δραστηριότητες σε οίκους και κέντρα φροντίδας για να συνδέσουν τις συλλογές τους με τους ηλικιωμένους. Το PK Porthcurno προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, δίνοντας στους κατοίκους του τοπικού οίκου ευγηρίας την καθοδήγηση και τα εργαλεία που χρειάζονταν για να δημιουργήσουν τα δικά τους έργα τέχνης, τα οποία αργότερα παρουσιάστηκαν στη γκαλερί για το ευρύ κοινό.

Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων σε πολιτιστικούς οργανισμούς για την αντιμετώπιση ποικίλων ψυχικών προβλημάτων αρκετές χώρες του εξωτερικού εφαρμόζουν τη συνταγογράφηση επισκέψεων στα μουσεία. Αυτή η υπηρεσία δεν είναι διαθέσιμη στην Ελλάδα, ωστόσο, είναι σημαντικό οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας να ενθαρρύνουν, όπου χρειάζεται, τους ασθενείς τους να το κάνουν.

Τόσο οι δραστηριότητες στους χώρους ενός φορέα όσο και εκείνες που διενεργούνται στην κοινότητα μπορούν να προσφέρουν πολλά οφέλη, καθώς και εξαιρετικές ευκαιρίες για την οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης και αυτοεκτίμησης. Επίσης, είναι δυνατό να κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται ότι συμμετέχουν σε κάτι σημαντικό, φρέσκο και ίσως κάτι που δεν είχαν την ευκαιρία να κάνουν τα προηγούμενα χρόνια. Αυτά είναι ισχυρά εργαλεία για τους πολιτιστικούς οργανισμούς, απομένει η καλή διάθεση και η θέληση για προσφορά.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top