Μουσεία αιδοίου και πέους: Η ανάγκη για ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση

Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση εξακολουθεί να θεωρείται ταμπού, δεν είναι πάντα πολυδιάστατη και σίγουρα δε διενεργείται παγκοσμίως. Πώς μπορούν τα μουσεία να συμβάλλουν στη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των νέων;

Οι πρόσφατες, αλλά και διαχρονικές αποκαλύψεις για την έμφυλη βία, τη σεξουαλική παρενόχληση και κακοποίηση τονίζουν την παγκόσμια ανεπάρκεια σε πληροφορίες για τη σεξουαλική υγεία. Επίσης, διαιωνίζεται μια νοοτροπία αποσιώπησης ή αδιαφορίας τόσο από την μεριά της κοινωνίας όσο και του κράτους.

Το Φαλλολογικό Μουσείο της Ισλανδίας και το Μουσείο Αιδοίου στην Αγγλία έχουν κάτι τρομερά ενδιαφέρον να πουν

Το Φαλλολογικό Μουσείο, το οποίο προσελκύει 12.000 επισκέπτες ετησίως, είναι το μοναδικό στον κόσμο μέχρι στιγμής, και προέρχεται από την προσωπική συλλογή του Sigurður Hjartarson, ενός ντόπιου δασκάλου και αγρότη. Η συλλογή περισσότερων από 300 πεών ζώων, συνοδεύεται από πληροφορίες για την πολιτιστική ιστορία του πέους. Στην περίπτωση αυτή η ουσία ύπαρξης του μουσείου έχει περισσότερα αρνητικά παρά θετικά.

Η έλλειψη επιστημονικής προσέγγισης και εκπαιδευτικού χαρακτήρα, καθώς και η υπερέκθεση της τοξικής πλευράς της αρρενωπότητας, δε θα μπορούσαν να εξομαλυνθούν από την αδιαμφισβήτητη χιουμοριστική προσέγγιση που θα λέγαμε πως λείπει από πολλά μουσεία.

Εκ διαμέτρου αντίθετο είναι το Μουσείο Αιδοίου του Λονδίνου, το οποίο κάνοντας μια ολιστική προσέγγιση του γυναικείου κόλπου στους ανθρώπους και στα ζώα, τονίζει πολιτιστικά ζητήματα που σχετίζονται με αυτό μέσα από συλλογές και εκθέσεις (διαθέσιμες και διαδικτυακά δωρεάν).

Το μουσείο στοχεύει στην εκπαίδευση όλων σε θέματα που άπτονται του υγειούς φεμινισμού, της γυναικείας ανατομίας και ειδικότερα του κόλπου, ενώ παρέχει βασική διαπαιδαγώγηση σεξουαλικής υγείας (π.χ. περί της περιόδου). Ωστόσο, θίγει και επίκαιρα ζητήματα, όπως η κακοποίηση, η παρενόχληση και ο ακρωτηριασμός των γεννητικών οργάνων.

Το μουσείο προσφέρει επίσης βραδινές εκδηλώσεις, καθώς και ευκαιρίες ενημέρωσης της κοινότητας. Ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός πως πολλοί γονείς επισκέπτονται το μουσείο, για να μιλήσουν στα παιδιά τους για διάφορα θέματα, καθώς οι ίδιοι αδυνατούν, δεν γνωρίζουν ή αισθάνονται ανασφάλεια να το κάνουν μόνοι. Ακόμη, μετά την έκθεση “Muff Busters: Vagina Myths and How To Fight Them” προσφέρει μαθήματα αυτοάμυνας.

Τι είναι η ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση;

Η δημιουργία αυτών των μουσείων, μεταξύ άλλων, υπογραμμίζει ένα σημαντικό κενό στα εκπαιδευτικά συστήματα παγκοσμίως – την έλλειψη επίσημων πληροφοριών σχετικά με τη σεξουαλική υγεία. Η έννοια της ολοκληρωμένης σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης (Comprehensive Sex Education ή “CSE”) κερδίζει σιγά σιγά ευρύ ενδιαφέρον, αλλά όχι εφαρμογή.

Ορισμένα οφέλη της CSE περιλαμβάνουν την κατανόηση της συναίνεσης, τις ασφαλείς πρακτικές σεξ και τη χρήση πόρων σεξουαλικής υγείας. Επίσης, θέτει τα θεμέλια για τη ζωή και την αγάπη.

Η CSE οδηγεί, επίσης, σε πιο θετικές υποδηλώσεις, που σχετίζονται με την ταυτότητα φύλου και τη σεξουαλικότητα των ατόμων, ενώ προωθεί προοδευτικές θέσεις σχετικά με την ισότητα των φύλων. Αυτά τα οφέλη έχουν αποδειχθεί επανειλημμένα σε μια ποικιλία κοινωνικοοικονομικών και πολιτιστικών υποβάθρων, επομένως ποιοι ακριβώς είναι οι περιορισμοί για ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση στη σημερινή μας κοινωνία;

Δυστυχώς, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, στην περιεκτική της μορφή, είναι ακόμα σχετικά νέα και επομένως «ταμπού». Αυτό οφείλεται κυρίως στα πολιτιστικά στίγματα σχετικά με τη θρησκεία και την ηθική σε σχέση με τη σεξουαλικότητα, τα οποία εμποδίζουν την πρόσβαση σε πληροφορίες και πόρους σεξουαλικής υγείας παγκοσμίως.

Σε πολλές χώρες, μεταξύ τους και η Ελλάδα, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση επικεντρώνεται στην αποχή ή αντιμετωπίζεται αρνητικά. Ως αποτέλεσμα, φαινόμενα σεξουαλικής κακοποίησης, παρενόχλησης, εκδικητικής πορνογραφίας ή άλλες μορφές βίας αυξάνονται συνεχώς. Αντίθετα, στην Ολλανδία, όπου τα μέλη της κοινότητας συζητούν ανοιχτά για το σεξ, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είναι υποχρεωτική και ολοκληρωμένη, ξεκινώντας από τη διδασκαλία της συγκατάθεσης στην ηλικία των τεσσάρων.

Ωστόσο, μεγάλο μέρος της αγωγής σεξουαλικής υγείας παραμένει μονοδιάστατο. Παρ’ ότι αναγνωρίζεται πλέον ένα ευρύ φάσμα στα φύλα ή τη σεξουαλικότητα, η σεξουαλική εκπαίδευση επικεντρώνεται συνήθως σε ετεροφυλικές προτιμήσεις.

Έτσι, όταν οι επίσημες πηγές πληροφοριών για τη σεξουαλική υγεία είναι ανεπαρκείς ή απουσιάζουν από τα σχολεία, τα άτομα αναζητούν άτυπες πηγές. Πολλοί νέοι αναζητούν ενημέρωση από τηλεοπτικές εκπομπές, συνομηλίκους και, πιο συχνά, από το διαδίκτυο το οποίο παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την ανατομία, την ευχαρίστηση στη σεξουαλική συμπεριφορά και το σεβασμό.

Το άλλο πρόσωπο του διαδικτύου, στην προκειμένη περίπτωση, είναι η πορνογραφία στην οποία καταφεύγουν πολλοί νέοι θεωρώντας την – λανθασμένα- μια πηγή άτυπης εκπαίδευσης υιοθετώντας πρότυπα κακοποίησης, μη συναίνεσης, ασέβειας και εμφυλης βίας.

Πώς θα μπορούσατε να συμβάλετε με το μουσείο σας;

Καθώς η γενιά Ζ, αλλά και οι επόμενες, αναζητούν την προσωπική ευτυχία αγνοώντας τις οικουμενικές αξίες, προσπαθήστε να προάγετε τη συνεργασία, την επικοινωνία, τη δημιουργικότητα και την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης στα παιδιά, ώστε να μάθουν να επικοινωνούν χωρίς ταμπού ή προσβλητικό λόγο.

Δημιουργήστε ένα πρόγραμμα για παιδιά και εφήβους, το οποίο είναι σημαντικό να μην έχει τη μορφή μαθήματος ή διάλεξης. Μπορείτε να εστιάσετε περισσότερο στη συναίνεση, την αγάπη, την ανταποδοτικότητα και λιγότερο στην ατομικότητα και στερεοτυπικές αντιλήψεις (π.χ. χρήση αντισύλληψης για λιγότερες νέες μητέρες).

Επίσης, καλό είναι να εστιάσετε σε θέματα που κι εσείς θα νιώθετε άνετα. Εξάλλου, η ολοκληρωμένη διαπαιδαγώγηση σεξουαλικής υγείας περιλαμβάνει πληθώρα θεμάτων και προσεγγίσεων που ίσως αγνοείτε. Τέλος, προσπαθήστε να το συνδέσετε με το αναλυτικό πρόγραμμα των σχολείων.

Για να προετοιμαστείτε μπορείτε να έρθετε σε επαφή με ινστιτούτα σεξουαλικής υγείας και ψυχολογίας, τα οποία θα σας κατευθύνουν για το πώς πρέπει να προσεγγίσετε τα παιδιά, ανάλογα με την ηλικία τους. Οι ίδιοι θα μπορέσουν να σας παράσχουν ενημερωτικό υλικό για εκείνα και τους γονείς τους.

Φυσικά μπορείτε να ξεφυλλίσετε, με επιφύλαξη, τα σχολικά εγχειρίδια που παρέχει το Υπουργείο στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Εκεί θα βρείτε σημαντικές πληροφορίες, που όμως δεν περιλαμβάνουν τις ΛΟΑΤΚ+ ταυτότητες ή τις ανάγκες τους. Δυστυχώς εκεί η συζήτηση μένει στο ποσοστό των γονέων, των μαθητών και των καθηγητών που τους αφορά άμεσα.

Προσαρμόστε το υλικό που θα χρειαστείτε στο περιεχόμενο των συλλογών σας. Για παράδειγμα, έναν πίνακα, μια φωτογραφία, ένα σημείωμα ή μια επιστολή που φέρει τα χαρακτηριστικά που ψάχνετε και εντάξτε τα στις δραστηριότητες.

Από τη σειρά “Everyone is Awesome” της LEGO η οποία έχει δεσμευτεί να οικοδομήσει έναν οργανισμό με μεγαλύτερη ποικιλία και χωρίς αποκλεισμούς όπου ανήκουν όλοι, προσεγγίζοντας και εμπνέοντας κάθε παιδί (και ενήλικο…!) στον κόσμο. | Πηγή: James A. Molnar / Unsplash

Ιδέες δραστηριοτήτων

  • Πρόσκληση κάποιου ειδικού δια ζώσης ή διαδικτυακά για ενημέρωση των γονέων και των φροντιστών των παιδιών (χωρίς την παρουσία των παιδιών). Ξεκινώντας μια συζήτηση με τους γονείς δημιουργείτε ένα ασφαλές πλαίσιο στο οποίο θα μπορούν τα παιδιά να αναζητούν πληροφορίες και στήριξη.
  • Συνεργαστείτε με πληροφορικούς (π.χ. τον τεχνικό του ιδρύματος σας, φοιτητές από Πανεπιστήμια ή ειδικούς της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας, κλπ.) και δημιουργείστε κάποια δραστηριότητα ή ένα παιχνίδι. Στοχεύστε στο να μάθουν να αξιολογούν τις πηγές πληροφόρησης στο διαδίκτυο, αλλά και πώς να προστατευτούν από υποκλοπή προσωπικών στιγμών τους μέσω βίντεο ή φωτογραφιών καθώς και πώς να αντιδράσουν αν εντοπίσουν ότι έχει δημοσιευθεί χωρίς τη συναίνεση τους.
  • Προσκαλέστε τα παιδιά να δημιουργήσουν μια έκθεση με εικόνες και αντικείμενα που προάγουν την αγάπη, τον σεβασμό, τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων και όλα τα θετικά στοιχεία της σεξουαλικής υγείας, μην αφήνοντας πίσω όμως τα αρνητικά. Αφιερώστε ένα χώρο για την κακοποίηση, την παρενόχληση, την εκδικητική πορνογραφία, την έμφυλη βία, την προσβολή της διαφορετικότητας, έτσι ώστε να τα τονίσετε ως προβλήματα προσφέροντας παράλληλα λύσεις σε αυτά.
  • Αν θέλετε να δημιουργήσετε ένα πρόγραμμα που θα προάγει το σεβασμό στη διαφορετικότητα, μπορείτε να ενημερωθείτε για το «Πολύχρωμο σχολείο», που διενεργεί πολλές δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.

Δεν αρκεί να παίρνουμε πρωτοβουλίες και να υλοποιούμε προγράμματα εμβόλιμα, τα οποία είναι ξένα προς την υπόλοιπη σχολική γνώση. Σύμφωνα με τις εκθέσεις και συστάσεις της ΕΕ, της UNESCO, της UNICEF κ.ά. απαιτούνται συστημικές παρεμβάσεις, ώστε να βελτιωθεί το σχολικό κλίμα και οι σχέσεις μεταξύ των παιδιών.

Η CSE πρέπει να διενεργείται από τα νήπια έως την ενηλικίωση και ανάλογα με την ηλικία που απευθυνόμαστε χρησιμοποιούμε τους κατάλληλους επιστημονικούς όρους. Παράλληλα, τόσο οι δάσκαλοι όσο και οι γονείς πρέπει να εκπαιδεύονται για τον τρόπο που θα προσεγγίσουν το ζήτημα.

Ελπίζουμε, καθώς η κοινωνία μας συνεχίζει να μαθαίνει και να εξελίσσεται, τα πράγματα να αλλάξουν προς το καλύτερο πολύ σύντομα. Είναι καιρός να σπάσουμε το στίγμα και να αρχίσουμε να μιλάμε σοβαρά για τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση. Δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από το να βοηθήσουμε τους νέους να προετοιμαστούν για να αγαπήσουν και να αγαπηθούν.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top