Δημιουργώντας ανταγωνιστικά εκπαιδευτικά προγράμματα για εφήβους

Δημιουργώντας εκπαιδευτικά προγράμματα μεγάλης διάρκειας, τα μουσεία προσφέρουν στους εφήβους εκπαίδευση, δικτύωση και οικοδόμηση καριέρας. Παράλληλα, τα ίδια βρίσκουν νέους τρόπους σύνδεσης με το κοινό.

Οι περισσότεροι, που έχουμε υπάρξει επισκέπτες μουσείων στα σχολικά χρόνια, δύσκολα θα θυμηθούμε κάποια φορά που ενθουσιαστήκαμε, εμπνευστήκαμε και θελήσαμε να επαναλάβουμε τις επισκέψεις στο μουσείο με φίλους ή συγγενείς. Αυτό συμβαίνει καθώς, τις περισσότερες φορές, στο μέρος της ξενάγησης, χρησιμοποιείται «ξύλινη» γλώσσα, που θυμίζει ομιλία σε επιστημονικό συνέδριο. Έτσι, ο υπεύθυνος καθηγητής καλείται να γεφυρώνει αυτό το χάσμα με επεξηγήσεις και παραδείγματα, που θα βοηθήσουν τους μαθητές να καταλάβουν καλύτερα τα εκθέματα και την έκθεση συνολικά.

Όσο αφορά τα εκπαιδευτικά προγράμματα, πολύ συχνά η αδυναμία των επαγγελματιών του μουσείου να αντιληφθούν τα ενδιαφέροντα των εφήβων, έτσι ώστε να δημιουργήσουν ελκυστικό και ενδιαφέρον περιεχόμενο, απομακρύνει περισσότερο αυτές τις ηλικιακές ομάδες. Εδώ και πολλά χρόνια, μουσεία σε όλο τον κόσμο δημιουργούν κύκλους εκπαιδευτικών προγραμμάτων, με βάση την ταυτότητα του μουσείου, που διαρκούν από λίγους μήνες έως και χρόνια, μέσω των οποίων οι μαθητές αναπτύσσουν δεξιότητες.

Τι είναι τα εκπαιδευτικά προγράμματα μεγάλης διάρκειας

Είναι πολύ σημαντικό για τα μουσεία να επανεξετάσουν την προσέγγιση τους στους εφήβους, καθώς εκείνοι αποτελούν τους μελλοντικούς επισκέπτες. Ένας τρόπος για να επιτευχθεί αυτό είναι η δημιουργία ειδικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, που θα φέρουν -οικειοθελώς- τους εφήβους στο μουσείο.

Μέσα στα χρόνια, έχουν σχεδιαστεί εκπαιδευτικά προγράμματα μουσείων αποκλειστικά για εφήβους, με διαφορετική δομή, που κάθε φορά εστιάζουν στην ανάπτυξη διαφορετικών δεξιοτήτων. Είτε δημιουργώντας ομάδες εργασίας, όπου επιλέγεται ένα συγκεκριμένο πρότζεκτ για υλοποίηση, είτε με εξατομικευμένα προγράμματα που καθοδηγούνται από επαγγελματίες, καθηγητές και καλλιτέχνες, ο στόχος είναι πάντα η εξέλιξη των εφήβων, η αλληλεπίδραση με το περιεχόμενο του μουσείου και η ανάδειξη του, στα μάτια των μαθητών, ως εξελισσόμενος χώρος εκπαίδευσης και πολιτισμού.

Ενδιαφέρον έχουν προγράμματα που εστιάζουν στον τομέα της επικοινωνίας, δημιουργώντας άτυπες συνεργασίες με μαθητές οι οποίοι, αφού εκπαιδευτούν από τους επαγγελματίες του μουσείου στις συλλογές και τις εκθέσεις, καλούνται να προωθήσουν τις δράσεις του στους συνομήλικους του αλλά και το γενικό κοινό. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της φυσικής αλληλεπίδρασης τους στους χώρους του μουσείου είτε μέσω των κοινωνικών δικτύων. Πολλά μουσεία, καλούν εφήβους να καταθέσουν προτάσεις για δράσεις και εκθέσεις, τις οποίες αν επιλεγούν αναλαμβάνουν να φέρουν εις πέρας οι ίδιοι.

Σε τέτοιου είδους εκπαιδευτικά προγράμματα είναι απαραίτητη η ενασχόληση των εφήβων για μήνες, διότι έτσι κατανοούν τον τρόπο λειτουργίας ενός μουσείου σε πραγματικές συνθήκες και αναπτύσσουν διάφορες δεξιότητες γύρω από αυτό.

Πηγή: Jonathan Kemper / Unsplash

Τα οφέλη για τους μαθητές αλλά και το μουσείο

Τέτοια προγράμματα συνδυάζουν θεωρητικά μαθήματα υψηλής ποιότητας με απόκτηση πρακτικής εμπειρίας. Για τα μουσεία, χρησιμεύει ως ένας πολύ καλός τρόπος να συνδεθούν με τους εφήβους. Παρά τις προκλήσεις τους, τα οφέλη είναι τεράστια, καθώς οι μελέτες δείχνουν ότι μουσειακά προγράμματα για εφήβους μπορούν να επηρεάσουν θετικά την πορεία της σταδιοδρομίας τους και την ενήλικη ζωή τους.

Μέσα από τη συμμετοχή τους, οι έφηβοι δύνανται να βελτιώσουν τις δεξιότητές τους στη συνεργασία, την επικοινωνία και την ηγεσία. Ακόμα, ενώ τα μουσεία διαμορφώνουν μια καλύτερη εικόνα για τις ανησυχίες, τους στόχους και τα ενδιαφέροντα της ηλικιακής αυτής ομάδας, οι έφηβοι αποκτούν τυπικά ή άτυπα μέντορες. Ωστόσο, τέτοιες δραστηριότητες αποτελούν πρόκληση για τους πολιτιστικούς φορείς, καθώς απαιτούν προσεκτικό σχεδιασμό και έγκαιρο προγραμματισμό.

Τα μουσεία διαθέτουν ένα μεγάλο εύρος συνεργατών, όπως πανεπιστημιακούς, ερευνητικές ομάδες, επιτυχημένους επαγγελματίες, καλλιτέχνες κ.ά.. Ανάλογα, λοιπόν, με την ταυτότητα ή/και το περιεχόμενο του μουσείου δημιουργούνται προγράμματα, όπου μαθητές γνωρίζουν εκ των έσω επαγγέλματα, αναπτύσσουν επικοινωνιακές και ηγετικές δεξιότητες και εκπαιδεύονται σε κάτι που ίσως θα τους ενδιέφερε να ασχοληθούν επαγγελματικά.

Με την απόκτηση πολύτιμης εμπειρίας σε νεαρή ηλικία, οι έφηβοι κατανοούν καλύτερα πώς θέλουν να μοιάζει το μέλλον τους. Επίσης, θα μπορούσε να ωφελήσει τους συμμετέχοντες στο να εμπλακούν ενεργά με τις δραστηριότητες του μουσείου αλλά και τις διαδικασίες διοργάνωσης μιας έκθεσης. Τα μουσεία λειτουργούν ως καταλύτης για αυτήν την πρώιμη δέσμευση και μπορούν να βοηθήσουν τους εφήβους στη δημιουργία και την επίτευξη των στόχων τους.

Προγράμματα όπως αυτά λειτουργούν, όχι μόνο ως ευκαιρίες επαγγελματικής δικτύωσης που ωφελούν τη σταδιοδρομία, αλλά και ως δημιουργικά εκκολαπτήρια, ενώ ενθαρρύνουν τη θετική και παραγωγική συνεισφορά από το ίδρυμα σε μια ευάλωτη ηλικία. Για τους έφηβους που νιώθουν εκφοβισμό ή απομόνωση, αυτά τα προγράμματα βοηθούν στη γεφύρωση του κόσμου της τέχνης μαζί τους κάνοντας την πολύ πιο προσιτή.

Το μουσείο και οι επαγγελματίες του μπορούν να έρθουν σε επαφή με τους εφήβους, γνωρίζοντας τις ανάγκες τους, έτσι ώστε να δημιουργήσουν καλύτερα προγράμματα και δραστηριότητες για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Δημιουργώντας μια σχέση με εφήβους στην κοινότητα, έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες απόψεις και εποικοδομητική κριτική. Επίσης, καλλιεργείται από πρώτο χέρι η επόμενη γενιά επισκεπτών μουσείων.

Η μελέτη “Room to Rise” και τα θετικά αποτελέσματα των εκπαιδευτικών προγραμμάτων

Το 2015, το Μουσείο Αμερικανικής Τέχνης Whitney δημοσίευσε τα ευρήματα της μελέτης του “Room to Rise”. Η μελέτη συνδέθηκε με εκατοντάδες αποφοίτους προγραμμάτων σε όλες τις ΗΠΑ, για να διερευνήσει τα αποτελέσματα της συμμετοχής σε αυτά τα προγράμματα, «συμπεριλαμβανομένης της διαρκούς ενασχόλησης με τις τέχνες και τον πολιτισμό, σημαντική προσωπική και επαγγελματική ανάπτυξη και αυξημένες ηγετικές δεξιότητες και συμμετοχή στα κοινά», σύμφωνα με τον ιστότοπο της Whitney.

Η μελέτη προέρχεται από μια πολυετή συνεργασία τεσσάρων μουσείων που φιλοξενούν εθνικά αναγνωρισμένα προγράμματα εφήβων: το Whitney, το Walker Art Center, το Contemporary Arts Museum Houston και το Museum of Contemporary Art, Λος Άντζελες. Καθένα από αυτά τα προγράμματα των μουσείων είναι ενεργό χωρίς διακοπή από τη δεκαετία του 1990, φέρνοντας σε επαφή διαφορετικές ομάδες νέων για να συνεργαστούν με το προσωπικό του μουσείου και άλλους καλλιτέχνες για τη δημιουργία συναρπαστικών εκδηλώσεων.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι απόφοιτοι χαρακτήρισαν αυτές τις εμπειρίες ως «μεταμορφωτικές», διαμορφώνοντας την ενήλικη ζωή τους με σημαντικές βάσεις. Η αλληλεπίδραση με τους καλλιτέχνες και η ποικιλομορφία των δραστηριοτήτων και των συμμετεχόντων, οδήγησε σε θετικά αποτελέσματα και μακροχρόνιες επιπτώσεις.

Βραχυπρόθεσμα, οι συμμετέχοντες στη μελέτη ανέφεραν αποτελέσματα προσωπικής εξέλιξης, καλλιτεχνικής και πολιτιστικής επιμόρφωσης, συμμετοχής στις τέχνες, κοινωνικού προβληματισμού και ανάπτυξης ηγετικών δεξιοτήτων. Μακροπρόθεσμα, ανέφεραν σαφή αντίκτυπο στη διαμόρφωση της ταυτότητας τους και στην αυτογνωσία, στη δια βίου σχέση με τα μουσεία και τον πολιτισμό, ενώ διεύρυναν τους ορίζοντες σταδιοδρομίας. Ουσιαστικά πρόκειται για μια κοσμοθεωρία βασισμένη στην τέχνη, τη συμμετοχή και την επιρροή της κοινότητας.

Κάθε είδους ίδρυμα που προσφέρει εντατικά εκπαιδευτικά προγράμματα με επίκεντρο τους εφήβους έχει αντίκτυπο στην κοινότητα. Είτε ένας νέος θέλει να χτίσει μια καριέρα είτε την αυτοπεποίθησή του, με την εγγραφή του σε τέτοια προγράμματα του παρέχεται μια ευκαιρία για σημαντική εξέλιξη και μια ρεαλιστική επαγγελματική εμπειρία, γεγονός που επιβεβαιώνει περαιτέρω ότι τα μουσεία προσφέρονται για εκπαίδευση και έμπνευση σε διαφορετικές ομάδες κοινού.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top