Αντιμετωπίζοντας τον φόβο των συζητήσεων περί τέχνης

Οι ξεναγήσεις και τα εκπαιδευτικά προγράμματα που βασίζονται σε συζήτηση και αλληλεπίδραση για θέματα τέχνης μπορεί για πολλούς να είναι πρόκληση. Ακολουθούν μερικοί τρόποι για να εξαλείψετε κάθε φόβο.

Όποια κι αν είναι η σχέση σας με την ιστορία τέχνης, να θυμάστε ότι οποιεσδήποτε ανησυχίες έχετε, είναι απολύτως φυσιολογικές και αφορούν πολλούς. Κάντε ένα βήμα τη φορά και με την πάροδο του χρόνου, την εξάσκηση και την καθοδήγηση, θα γίνει πιο εύκολο.

Εγκαταλείποντας το σενάριο και τις σημειώσεις

Ας υποθέσουμε πως αναλαμβάνετε τη διεξαγωγή ενός προγράμματος ή μιας ξενάγησης. Κατά την προετοιμασία πιθανότατα δημιουργείτε ένα σενάριo, στo οποίo αποτυπώνεται κάθε λεπτομέρεια, λεκτική ή κινητική. Σε αυτή την περίπτωση, ίσως ανησυχείτε ότι θα «κολλήσετε», θα ξεχάσετε ή δε θα ξέρετε τι να πείτε.

Εάν απομνημονεύσετε αυτό που θέλετε να πείτε ή επαναλάβετε λέξεις από ένα σενάριο, θα κάνει την παράδοσή σας να ακούγεται απρόσωπη (και σε ορισμένες περιπτώσεις, ρομποτική). Επίσης, αυτή η επαναληπτική διαδικασία είναι πιθανό να σας εξαντλήσει και να αφαιρέσει κάθε δημιουργικότητα.

Στην πραγματικότητα είναι πολύ δύσκολο να συγκεντρωθεί κανείς για περισσότερα από λίγα λεπτά, όταν κάποιος του «μεταδίδει» πληροφορίες παθητικά, όσο καλή και αν είναι η παράδοση. Το κοινό, πλέον, θέλει να συμμετέχει, να συνδέεται και να συνομιλεί με εσάς.

Επομένως, ήρθε η ώρα να επαναπροσδιορίσετε τον ρόλο σας και να εγκαταλείψετε το σενάριο. Σκεφτείτε τον εαυτό σας ως ισοδύναμο μέλος της ομάδας και όχι ως «σοφό επί σκηνής». Μπορεί αρχικά να είναι δύσκολο, αλλά επιλέγοντας αυτόν τον τύπο εργασίας οι ανταμοιβές θα είναι άφθονες.

Ο χρυσός κανόνας για κάθε πρόγραμμα που βασίζεται σε συζήτηση είναι η εξάσκηση.

  • Μάθετε την οργάνωση και τη σειρά του προγράμματός σας.
  • Προετοιμάστε απαντήσεις σε αναμενόμενες ερωτήσεις.
  • Προσπαθήστε να σκέφτεστε όπως ένα άτομο που συχνά αρέσκεται να κάνει προκλητικές ερωτήσεις.

Η εξοικείωση φέρνει αυτοπεποίθηση και η πρακτική θα σας βοηθήσει να διενεργήσετε το πρόγραμμα με φυσικό και ευέλικτο τρόπο. Πιθανότατα στην αρχή να νιώσετε ανασφάλεια χωρίς σενάριο, αλλά με την εξάσκηση θα γίνει πιο εύκολο και θα είναι πιο ανταποδοτικό.

Η διαχείριση και η αξιοποίηση των γνώσεων σας

Υπάρχει μια κοινή εσφαλμένη αντίληψη ότι τα προγράμματα που βασίζονται σε διάλογο για την τέχνη δεν παρέχουν αρκετές πληροφορίες για τα έργα. Δεν είναι αλήθεια. Μπορείτε να δημιουργήσετε ουσιαστικά προγράμματα που βασίζονται σε συζήτηση με τις απολύτως απαραίτητες πληροφορίες.

Εάν στο πρόγραμμά σας οι συμμετέχοντες περιμένουν από εσάς να μοιραστείτε τις κατάλληλες γνώσεις, σκεφτείτε πώς και πότε θα το κάνετε. Οποιαδήποτε πληροφορία θα πρέπει να κοινοποιείται σε μικρές ποσότητες, καθ’ όλη τη διάρκεια της συζήτησης.

Για να αξιολογήσετε τις πληροφορίες που αξίζει να επικοινωνήσετε, σκεφτείτε τις ακόλουθες ερωτήσεις:

Οι εξειδικευμένες γνώσεις σας στην ιστορία τέχνης εγγυώνται μια ικανοποιητική εμπειρία για τους επισκέπτες σας; Οι πληροφορίες αυτές δίνουν περιθώρια για διάλογο;

Οποιαδήποτε πληροφορία μοιράζεστε θα πρέπει να βοηθά στην πρόκληση ερωτημάτων και συζητήσεων. Μάθετε πώς να χρησιμοποιείτε τις γνώσεις που έχετε ως εργαλείο για να δημιουργήσετε περιέργεια και αφοσίωση.

Χάνοντας τον έλεγχο κατά τη διάρκεια του προγράμματος

Ίσως, ένας από τους μεγαλύτερους φόβους είναι ότι μόλις παραδώσετε τη σκυτάλη στους συμμετέχοντες, δε θα μπορείτε πλέον να ελέγξετε την έκβαση του προγράμματος.

Είναι αλήθεια, δεν μπορείτε να προβλέψετε τα πάντα κατά τη διάρκεια μιας δράσης που βασίζεται σε συζήτηση. Ωστόσο, μπορείτε να κάνετε ένα σχέδιο, ώστε να έχετε μια ιδέα για το πού μπορεί να πάει.

Μια δομή είναι σημαντική γιατί θέλετε η συζήτηση να είναι ένα συγκροτημένο σύνολο παρά μια χαλαρή σύγχυση ερωτήσεων ανοιχτού τύπου. Σχεδιάστε, λοιπόν, μια εισαγωγή, το κύριο σώμα και ένα συμπέρασμα.

Εάν το πρόγραμμα είναι δια ζώσης και επισκέπτεστε πολλά έργα τέχνης ή αντικείμενα, έχετε ένα σχέδιο για κάθε στάση. Βεβαιωθείτε ότι η συζήτησή σας ξεκινά με παρατήρηση, προχωρά σε κάποια μορφή ερμηνείας και στη συνέχεια έχει ένα ικανοποιητικό επίλογο.

Δε χρειάζεται συνεχής λήψη αποφάσεων σχετικά με το τι θα ακολουθήσει ή τι πρέπει να κάνετε – σχεδιάσετε τι πρόκειται να κάνετε εκ των προτέρων και ακολουθήστε τα βήματα.

Πηγή: Gary Butterfield / Unsplash

Τι γίνεται αν η συζήτηση βγει εκτός τροχιάς;

Αυτό πιθανότατα θα συνεχίσει να συμβαίνει σε αραιά χρονικά διαστήματα, αλλά μην ανησυχείτε. Η διαχείριση της συζήτησης είναι μέρος της δουλειάς. Μη φοβάστε να παρέμβετε και να επαναφέρετε την εστίαση, όπου χρειάζεται.

Ενώ ορισμένοι συμμετέχοντες μπορεί να απαντούν με λίγες μόνο λέξεις στις ερωτήσεις σας, άλλοι μπορεί να χρειάζονται δέκα λεπτά. Σε αυτή την περίπτωση, διακόψετε με ευγενικό τρόπο, θέτοντας επιπλέον ερωτήσεις σε αυτό τον συμμετέχοντα και κατευθύνοντάς τον εκεί που θέλετε να πάει η συζήτηση.

Οι περισσότεροι άνθρωποι σπάνια αναστατώνονται από μια παρεμβολή που θα τους επιτρέψει να συνεχίσουν να μιλάνε. Η χρήση πρόσθετων ερωτήσεων, θα σας βοηθήσει να διατηρήσετε τον έλεγχο και τη ροή της συζήτησης.

Και αν κανείς δεν πει τίποτα;

Είναι απίθανο να μην πει κανείς τίποτα κατά τη διάρκεια μιας ξενάγησης. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να αποφύγετε αυτή τη στιγμή της αμηχανίας.

Πρώτα απ’ όλα, θέλετε να δημιουργήσετε μια ατμόσφαιρα που ενθαρρύνει τη συμμετοχή. Θέλετε να βεβαιωθείτε ότι όλοι οι συμμετέχοντες αισθάνονται πρόθυμοι να συνεισφέρουν.

Μάθετε μερικές γενικές πληροφορίες για εκείνους και ενημερώστε τους τι να περιμένουν στη συνέχεια. Είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε εξ’ αρχής ότι η συμμετοχή και μια ποικιλία ερμηνειών και ιδεών είναι ευπρόσδεκτες.

Οι ερωτήσεις ανοιχτού τύπου προκαλούν μεγαλύτερες απαντήσεις που προέρχονται από γνώσεις, σκέψεις, συναισθήματα και εμπειρίες. Δεν έχουν «σωστές» ή «λάθος» ή προβλέψιμες απαντήσεις και ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να απαντήσουν. Αν θέλετε να τραβήξετε την προσοχή τους, κάντε περισσότερες απροσδόκητες ερωτήσεις.

Τι γίνεται αν κάποιος κάνει μια ερώτηση στην οποία δε γνωρίζετε την απάντηση;

Θα υπάρξουν στιγμές που θα σας κάνουν ερωτήσεις που απλά δε θα γνωρίζετε την απάντηση. Αλλά αντί να παγώσετε, χαλαρώστε. Είναι αδύνατο να προετοιμαστείτε για κάθε πιθανή ερώτηση.

Αν δε γνωρίζετε, είναι σημαντικό να είστε αυθεντικοί με το κοινό σας. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες τεχνικές που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε, όταν δε γνωρίζετε την απάντηση.

Πρώτα απ’ όλα, μπορείτε να επαναλάβετε ή να παραφράσετε την ερώτηση για να βεβαιωθείτε ότι την έχετε κατανοήσει. Το να την πείτε δυνατά μπορεί να σας δώσει έμπνευση για μια απάντηση.

Κάνετε, επίσης, διευκρινιστικές ερωτήσεις ή ρωτήστε την ομάδα τι πιστεύουν εκείνοι. Τέλος, μπορείτε να παραδεχτείτε ότι δε γνωρίζετε την πλήρη απάντηση και να μοιραστείτε αυτά που γνωρίζετε.

Μην ξεχνάτε! Κάντε ένα βήμα τη φορά και φανταστείτε τη διαδικασία ως μια ευκαιρία μάθησης. Η εξοικείωση θα εξαλείψει κάθε ανησυχία που έχετε τώρα.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top