Λογοκρισία: Τα social media προάγουν ή μπλοκάρουν την τέχνη;

Η λογοκρισία του Instagram δεν περιορίζει μόνο την πρόσβαση των καλλιτεχνών στο διαδίκτυο, αλλά μπορεί επίσης να αποτρέψει μελλοντικές ευκαιρίες. Επίσης, εμποδίζει ορισμένους καλλιτέχνες να δείξουν το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς τους τιμωρώντας αυτούς και τους ακόλουθούς τους.

Ένα ερώτημα μαστίζει τους καλλιτέχνες που βιώνουν τη λογοκρισία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Εάν η τέχνη μου λογοκριθεί, θα αποτρέψει την υποστήριξη και την αναγνώριση του έργου μου στον κόσμο της τέχνης;

Δυστυχώς, αυτή η ανησυχία γίνεται πραγματικότητα για πολλούς καλλιτέχνες που λογοκρίνονται στο Instagram και οι συνέπειες θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο ολόκληρη τη βιομηχανία, όπως τη γνωρίζουμε.

Η λογοκρισία στην τέχνη στο όνομα της «προστασίας» της κοινότητας

Η λογοκρισία στην τέχνη δεν αποτελεί σύγχρονο φαινόμενο. Ήδη το 1937, πολλοί καλλιτέχνες θεωρήθηκαν «εκφυλισμένοι» από τους Ναζί, το έργο των οποίων, όχι απλώς λογοκρίθηκε, αλλά χλευάστηκε και καταστράφηκε

Το φαινόμενο αυτό εντοπίζεται σήμερα συχνά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα στο Instagram, με τις οδηγίες να επικεντρώνονται στο γυναικείο σώμα και ιδιαίτερα στον αποκλεισμό της απεικόνισης της γυναικείας θηλής. Σε απάντηση, έχουν δημιουργηθεί έργα αντίστασης, όπως οι διαδικτυακές πλατφόρμες “Don’t Delete Art” και “Lips.Social”, καθώς και βιβλία και εκθέσεις. Ενώ αυτές οι προσπάθειες παρέχουν κάποια υποστήριξη στους καλλιτέχνες, στην πράξη δεν υπάρχει κάποια εναλλακτική που να έχει την απήχηση του Instagram.

Ωστόσο, η καλλιτεχνική επιτυχία δε μετριάζει τη λογοκρισία. Μετά τον θάνατο της Carolee Schneemann το 2019, πολλές αναρτήσεις φόρου τιμής αφαιρέθηκαν από το Instagram. Αργότερα, η Lisa Yuskavage ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από την πλατφόρμα λόγω της συνεχιζόμενης λογοκρισίας στους πίνακές της (πλέον ο λογαριασμός της υπάρχει, αλλά απαιτείται αίτημα για να δεις τα έργα της) και η Betty Tompkins μάχεται συνεχώς με τη λογοκρισία του διεθνούς φήμης έργου της.

Φυσικά λογοκρισία γίνεται από όλες τις πλατφόρμες, όπως το TikTok, το οποίο τον Ιούλιο του 2021 διέγραψε το λογαριασμό του Μουσείου Albertina μετά την ανάρτηση γυμνών φωτογραφιών του Ιάπωνα καλλιτέχνη Nobuyoshi Araki. Ακολούθησε το Μουσείο Charles Dickens, το οποίο παρεμποδίστηκε, καθώς ο αλγόριθμος εντόπισε μια «άσεμνη» λέξη τεσσάρων γραμμάτων στο επώνυμο του συγγραφέα.

Αν κάποιος άνθρωπος βρισκόταν στο άλλο άκρο της διαδικασίας έγκρισης, ενδεχομένως τα προβλήματα να ελαχιστοποιούνταν. Αλλά κάτι τέτοιο μάλλον θα ήταν αδύνατον, εξαιτίας του τεράστιου αριθμού νέων χρηστών που δημιουργούν λογαριασμούς και δημοσιεύουν περιεχόμενο.

Πηγή: Matheus Viana / Pexels

Χάνοντας τη δικτύωση αφαιρείται η κοινωνικότητα του μέσου

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν αναμφισβήτητα αλλάξει τον κόσμο της τέχνης, επιτρέποντας στους καλλιτέχνες να μοιράζονται, να συνδέονται και να έχουν πρόσβαση σε ευκαιρίες, όπως ποτέ άλλοτε. Έδωσε σε πολλούς καλλιτέχνες την ευκαιρία να αντιμετωπίσουν τα στερεότυπα σε εντυπωσιακή κλίμακα, δημιουργώντας φαινομενικά χώρο για περιθωριοποιημένες φωνές και καλλιτεχνικές εκφράσεις.

Ωστόσο, αυτοί οι καλλιτέχνες απορρίπτονται από τους αλγόριθμους που (παρά το γεγονός ότι επιτρέπουν ρητά το γυμνό στην τέχνη) δεν έχουν την ικανότητα να διακρίνουν την τέχνη από την αισχρότητα και, ως εκ τούτου, οδηγούν σε εκτεταμένη λογοκρισία. Για παράδειγμα, κάποιος που χρησιμοποιεί γυμνό στην τέχνη του, περιορίζεται σε λίγες μόνο εικόνες που αποκρύπτουν τα επίμαχα σημεία. Μάλιστα, σε περίπτωση συλλογικής έκθεσης, οι υπόλοιποι καλλιτέχνες ή ο φορέας δε θα είναι σε θέση να κοινοποιήσουν το έργο τους.

Παρ’ ότι σε διάσημους καλλιτέχνες ο αλγόριθμος «κοιτάει επιδεικτικά αλλού», το Instagram έχει κάνει πολύ λίγα για να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες των λογοκριμένων καλλιτεχνών όλα αυτά τα χρόνια. Η ανάρτηση περιεχομένου έχει γίνει δυσκολότερη με την ψήφιση του SESTA/FOSTA (νόμοι που καθιστούν πλέον τις πλατφόρμες υπεύθυνες για άσεμνο, σεξουαλικό υλικό που δημοσιεύεται από χρήστες).

Πλέον, το Instagram στοχεύει οποιοδήποτε υλικό θα μπορούσε να θεωρηθεί σεξουαλικό ή άσεμνο — συγκεκριμένα, οποιεσδήποτε εικόνες περιλαμβάνουν το γυμνό σώμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη διαγραφή αναρτήσεων και λογαριασμών, επηρεάζοντας και τρίτα μέρη, όπως οργανισμούς ή μέλη ομάδων. Για παράδειγμα, εάν μια γκαλερί δεν είναι σε θέση να μοιραστεί τη δουλειά των καλλιτεχνών που επιλέγει, τότε δεν μπορούμε να προσποιηθούμε ότι αυτό δεν επηρεάζει με ποιον θα συνεργαστεί.

Το Onlyfans δεν (πρέπει να) είναι η λύση για τους καλλιτέχνες που λογοκρίνονται

Το Tourist Board της Βιέννης ανακοίνωσε στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2021 ότι είχε μεταφέρει μέρος του περιεχομένου του στο OnlyFans (συνδρομητική υπηρεσία περιεχομένου η οποία συνδέεται συνήθως με την πορνογραφία). Εκεί, έναντι αμοιβής, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να έχουν πρόσβαση στην τέχνη από τις λογοκριμένες συλλογές μουσείων της Αυστρίας.

Η είδηση αυτής της κίνησης έκανε πάταγο, με καλλιτέχνες που λογοκρίνονται τακτικά στο Instagram να προσρέουν. Παρότι φάνηκε μια ετοιμότητα των θεσμών να στηρίξουν αυτούς τους καλλιτέχνες, τις επόμενες εβδομάδες η Βιέννη έμεινε ουσιαστικά μόνη.

Η ελευθερία έκφρασης ενός καλλιτέχνη περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό από μια τέτοια λογοκρισία, αφού θα μπορούσε να χαθεί ολόκληρο το νόημα ενός έργου τέχνης. Τέτοιοι περιορισμοί μπορεί ακόμη και να αναγκάσουν τους καλλιτέχνες να εγκαταλείψουν εντελώς ένα συγκεκριμένο έργο. Έτσι, πολλές πολύτιμες και πρωτότυπες καλλιτεχνικές συνεισφορές χάνονται στην πορεία.

Η πιθανότητα λογοκρισίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλεί άγχος στους καλλιτέχνες. Οι λογοκριμένοι καλλιτέχνες όχι μόνο χάνουν την ευκαιρία να μοιραστούν τη δουλειά τους, αλλά και να προωθηθούν από τον κόσμο τέχνης. Αν ρηξικέλευθοι καλλιτέχνες που εκπροσωπούνται από τα πιο δημοφιλή πολιτιστικά ιδρύματα δεν έχουν τη δυνατότητα να μοιραστούν τη δουλειά τους, ο αγώνας από καλλιτέχνες που δεν έχουν την ίδια υποστήριξη είναι αναμφίβολα πολύ μεγαλύτερος.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top