Οι 10 σημαντικότερες δεξιότητες του σύγχρονου επιμελητή

Οι ποικίλοι ρόλοι που αναλαμβάνουν οι επιμελητές και οι τομείς στους οποίους εργάζονται προϋποθέτουν βασικές ικανότητες που να υπερβαίνουν μια απλή δήλωση του τι είναι και τι κάνουν οι επαγγελματίες αυτοί. 

Οι ποικίλες διαστάσεις της επιμέλειας

Οι επιμελητές μουσείων είναι εξειδικευμένοι επαγγελματίες σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, το οποίο σχετίζεται με την αποστολή του μουσείου τους, ερευνητές, υπεύθυνοι των συλλογών του μουσείου, σχεδιαστές εκθέσεων, συνήγοροι των αξιών και συλλογών των ιδρυμάτων.

Ως ερευνητές, οι επιμελητές παρέχουν στα μουσεία αξιοπιστία στους ακαδημαϊκούς κύκλους και, ως έμπιστες πηγές πληροφόρησης μεταξύ των κοινοτήτων, δημιουργούν κανάλια ενημέρωσης και το έδαφος για συζήτηση και συνεργασία. Οικοδομούν εμπιστοσύνη και σχέσεις με τις κοινότητες και ενεργούν με αδιάβλητη ακεραιότητα, λειτουργώντας ως διαχειριστές των πιο σημαντικών τεκμηρίων του κόσμου.

Ενώ οι περισσότεροι επιμελητές είναι ειδικοί ενός συγκεκριμένου αντικειμένου, είναι επίσης γενικοί γνώστες που συνεργάζονται με διευρυμένα δίκτυα επιστημόνων, τους οποίους μπορούν να καλέσουν όταν χρειαστεί. Παράλληλα, διατηρούν τη δική τους εμπειρογνωμοσύνη, προκειμένου να είναι συνεισφέροντα μέλη των δικτύων αυτών.

Διαμεσολαβητές πληροφοριών και συνήγοροι των συλλογών

Ακόμα, είναι υπεύθυνοι για την αυθεντικοποίηση αντικειμένων και συμβουλεύουν τους διαχειριστές σχετικά με νέες αποκτήσεις, δωρεές ή αγορές. Αυτό απαιτεί επένδυση χρόνου, τόσο για το μουσείο όσο και για τον έφορο, όπως και ακλόνητη αφοσίωση στον Κώδικα Δεοντολογίας.

Οι επιμελητές σπουδάζουν έναν ακαδημαϊκό κλάδο, εκτός των μουσειακών σπουδών, ωστόσο είναι ολοένα και πιο σημαντικό να είναι εξειδικευμένοι γνώστες της Μουσειολογίας και να γνωρίζουν το ρόλο και τη λειτουργία των μουσείων για να είναι επιτυχημένα μέλη μιας μουσειακής ομάδας και ηγέτες για την πρόοδο του επαγγέλματος.

Έτσι, οι επιμελητές είναι κάτι περισσότερο από ακαδημαϊκοί που εργάζονται με συλλογές. Αποτελούν διαμεσολαβητές πληροφοριών που, μέσα από τη γνώση και τη δημιουργική ερμηνεία, σχεδιάζουν ουσιαστικές εμπειρίες για τους ανθρώπους. Προάγουν την εμπλοκή των πολιτών μέσω του κοινωνικού και πολιτιστικού διαλόγου, όντας ενεργά μέλη μιας κοινότητας, δημιουργώντας δίκτυα και αξιοποιώντας πολλαπλές πλατφόρμες συλλογής πληροφοριών που χρησιμοποιούν οι δυνητικοί επισκέπτες για να παρέχουν ανατροφοδότηση.

Οι επιμελητές είναι συνήγοροι τόσο της συλλογής όσο και του κοινού. Νιώθουν άνετα σε γκαλερί, αρχεία, βιβλιοθήκες, κοινοτικά φόρουμ και ψηφιακά τοπία, ενώ εξετάζουν συνεχώς νέες προσεγγίσεις στο έργο τους.

Η μετάβαση στον μεταμοντέρνο επιμελητή

Η έννοια του επιμελητή έχει αλλάξει στο νέο παγκοσμιοποιημένο κόσμο και από τη νέα κατανόηση της τέχνης σε αυτή τη μεταμοντέρνα εποχή. Ο κυρίαρχος ρόλος του επιμελητή έχει μετατραπεί σε πιο δημιουργικό και δυναμικό, καθώς η επιμέλεια δεν αφορά πλέον μόνο μια καριέρα, αλλά εμπλέκεται ενεργά στις διαδικασίες παραγωγής.

Ακόμη και τα μουσεία τέχνης έχουν αρχίσει να απορροφούν το «πολιτιστικό μοντέλο» επικοινωνίας και να ενθαρρύνουν τις διατμηματικές και διεπιστημονικές πολύπλευρες ομάδες, προκειμένου να υπερβούν τον παραδοσιακό ρόλο του επιμελητή και να αναθέσουν νέες επαγγελματικές ιδιότητες, όπως του εκπαιδευτικού, του υπεύθυνου μάρκετινγκ, του υπεύθυνου προβολής κ.ο.κ..

Με αυτά τα δεδομένα, ορίζουμε τον επιμελητή ως ένα αμφίπλευρο άτομο που τρέφεται από το χάος, τη σχετικότητα και την περιβαλλοντική αβεβαιότητα της μεταμοντέρνας κοινωνίας και αναπτύσσει νέο λόγο που μετασχηματίζει την κοινωνική πραγματικότητα, ενώ παράλληλα εξελίσσεται ο ίδιος συνεχώς για να προσαρμοστεί.

Η έννοια του επιμελητή έχει αλλάξει στο νέο παγκοσμιοποιημένο κόσμο.

Βασικές δεξιότητες του επιμελητή στη μεταμοντέρνα εποχή

Ανεξάρτητα από τον τομέα που εστιάζει ο κάθε οργανισμός, οι παρακάτω 3 δεξιότητες είναι ζωτικής σημασίας για έναν επιμελητή.

  • Διατήρηση
  • Έρευνα
  • Επικοινωνία

Στη Διατήρηση ανήκουν ο σχεδιασμός της συλλογής, η φροντίδα και η απόκτηση μουσειακών αντικειμένων. Στην Έρευνα περιλαμβάνονται η επιστημονική έρευνα, η μελέτη αντικειμένων και η εφαρμοσμένη έρευνα. Τέλος, στην Επικοινωνία συγκαταλέγονται η ανάπτυξη εκθέσεων, η εκπαίδευση και η προβολή και προώθηση των συλλογών ή δράσεων του οργανισμού.

Πέρα από τις τρείς αυτές απαραίτητες δεξιότητες, εντοπίζονται ακόμα 7, οι οποίες αναβαθμίζουν το επιμελητικό έργο και ενισχύουν την ικανότητά των επιμελητών να το επιτελέσουν σε οποιοδήποτε τομέα απασχόλησης. Αυτές είναι οι εξής:

  • Ψηφιακός γραμματισμός

Ο ψηφιακός γραμματισμός θεωρείται πλέον μια απαραίτητη δεξιότητα για τους επιμελητές, αφού καλούνται να διαχειριστούν ψηφιακές συλλογές, να ψηφιοποιήσουν αρχεία, να χρησιμοποιήσουν νέα ψηφιακά εργαλεία, για την επικοινωνία με τον κόσμο και την προώθηση των συλλογών. Αυτό δε σημαίνει πως οι επιμελητές οφείλουν να είναι προγραμματιστές, ωστόσο πρέπει να γνωρίζουν ποιές τεχνολογίες μπορούν να χρησιμοποιήσουν για διαφορετικές εργασίες.

  • Διοίκηση
  • Ηγεσία

Η ηγεσία και η διοίκηση συνδέονται άμεσα με την επικοινωνία και συγκλίνουν στον τομέα της επιμέλειας. Η ικανότητα να διαχειρίζεται κανείς ανθρώπους, χρόνο και πόρους και να εμπνέει τους άλλους παρέχοντας σκοπό, κίνητρα και κατεύθυνση είναι υψίστης σημασίας.

  • Βιωσιμότητα

Η βιωσιμότητα απαιτεί από τους επιμελητές να είναι καλοί διαχειριστές του περιβάλλοντός τους, των κοινοτήτων τους και των πόρων τους. Πέρα από τις δημοσιονομικές συνέπειες, οι επιλογές που κάνουν τα μουσεία έχουν επιπτώσεις σε θεσμικό, περιβαλλοντικό ή κοινοτικό επίπεδο. Η βιωσιμότητα ενημερώνει πώς, πού και πότε οι επιμελητές διατηρούν, ερευνούν, επικοινωνούν και δημιουργούν αξιοπιστία σε ένα ενημερωμένο κοινό.

  • Καινοτομία

Η καινοτομία, όσο ευρεία έννοια και αν είναι, χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα σε διαφορετικούς κλάδους, ενώ συνδέεται παράλληλα με τα μουσεία. Ο επιμελητής είναι σημαντικό να διακρίνεται από δημιουργική σκέψη και να εκφράζει καινοτόμες ιδέες, που θα βοηθήσουν το φορέα του να εξελιχθεί και να ξεχωρίσει.

  • Συγκέντρωση πόρων

Παράλληλα, οφείλει να αναπτύξει δεξιότητες συγκέντρωσης πόρων (fundraising skills) συμβάλλοντας στη βιωσιμότητα του οργανισμού. Είναι, άλλωστε, γνωστό πως τα μουσεία για να παραμείνουν λειτουργικά, πρέπει να αναζητούν και να διατηρούν διαφορετικές πηγές εισοδήματος.

  • Γενικές δεξιότητες

Τέλος, ως γενικές δεξιότητες θα μπορούσαν να θεωρηθούν τα soft skills, που πλέον είναι προϋπόθεση για κάθε θέση εργασίας. Στην προκειμένη περίπτωση, ο επιμελητής οφείλει να διαθέτει αναλυτική σκέψη, διαπροσωπικές δεξιότητες, στρατηγική σκέψη, ικανότητα διαχείρισης έργων και να μπορεί να οργανώνει και να υποστηρίζει εκδηλώσεις.

Από την εξειδίκευση στη γενίκευση

Στη μεταμοντέρνα εποχή οι επιμελητές πρέπει να υπηρετούν αυτούς τους διαφορετικούς, αλλά συνδεδεμένους ρόλους για να ανταποκριθούν στις πολύπλοκες και μεταβαλλόμενες απαιτήσεις της μεταμοντέρνας κοινωνίας. Συνολικά, είναι σημαντικό να διακρίνονται από περιφερειακή όραση, «πολυφωνική επικοινωνία» και δεξιότητες αυτοσχεδιασμού.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top