Νέες ευκαιρίες για τους επιμελητές μέσα από προγράμματα φιλοξενίας

Τα προγράμματα φιλοξενίας επιμελητών και καλλιτεχνών (artists in residency) έχουν καταστεί αναπόσπαστο μέρος πολλών καλλιτεχνικών σταδιοδρομιών. Πέρα από την προώθηση της δημιουργίας των επαγγελματιών και τις ευκαιρίες δικτύωσης, προσφέρουν διαμονή, χρηματοδότηση, καθοδήγηση και πόρους.

Προγράμματα φιλοξενίας επιμελητών

Η φιλοξενία καλλιτεχνών (artists in residency) δεν είναι ένα νέο φαινόμενο. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει ραγδαία αύξηση των ευκαιριών και μια αυξανόμενη σημασία που αποδίδεται στο ρόλο των προγραμμάτων αυτών για τη σταδιοδρομία των καλλιτεχνών.

Τα προγράμματα φιλοξενίας περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων και δεσμεύσεων. Συγκεκριμένα, προσφέρουν σε καλλιτέχνες και επαγγελματίες των δημιουργικών κλάδων χρόνο, χώρο και πόρους για να εργαστούν, ατομικά ή συλλογικά, σε τομείς της πρακτικής τους, ανταμείβοντας τον προβληματισμό και τις νέες ιδέες.

Στόχος των προγραμμάτων αυτών είναι η δημιουργία ενός έργου τέχνης, μιας έκθεσης, μιας παραγωγής. Ορισμένα υποστηρίζουν ένα καλλιτεχνικό είδος, ωστόσο τα περισσότερα είναι διεπιστημονικά, καλωσορίζοντας εικαστικούς καλλιτέχνες, επιμελητές, συγγραφείς, χορογράφους κλπ.. Απώτερος σκοπός η προαγωγή της τοπικής ταυτότητας και η σύνδεσή της με τον παγκόσμιο κόσμο της τέχνης.

Πέρα από τη δημιουργική εργασία, αυτές οι κοινότητες ή συλλογικά στούντιο, όπως αλλιώς αποκαλούνται, παρέχουν στους καλλιτέχνες όλων των ειδικοτήτων πολλά διαφορετικά μοντέλα υποστήριξης. Οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν παράλληλα νέες εμπειρίες, συμπεριλαμβανομένων των «ψηφιακών διαμονών».

Σχεδιασμός και διάρθρωση προγραμμάτων

Τα προγράμματα φιλοξενίας επιμελητών ποικίλουν στο σχεδιασμό, τις παροχές και τους στόχους. Συνήθως προσφέρουν διαμονή, καλλιτεχνική καθοδήγηση, υποστήριξη στην παραγωγή ή/και εγκαταστάσεις παρουσίασης των έργων. Όλο και συχνότερα παρατηρείται οι διαμονές να είναι θεματικές, με τους καλλιτέχνες που συμμετέχουν, να συνεργάζονται με επιστήμονες και επαγγελματίες από διάφορους κλάδους.

Επιμελητές και άλλοι δημιουργικοί επαγγελματίες μπορούν να μείνουν και να εργαστούν προσωρινά σε ένα μέρος, συνήθως για 6-12 μήνες, ωστόσο τελευταία διατίθενται προγράμματα διάρκειας 3 μηνών, 6 βδομάδες ή και λιγότερο. Οι κατοικίες βρίσκονται σε αστικές ή αγροτικές περιοχές, εξυπηρετώντας έναν ή περισσότερους καλλιτέχνες κάθε φορά.

Ενδιαφέροντα είναι, ακόμα, τα προγράμματα φιλοξενίας επιμελητών, που είναι συνδεδεμένα με φεστιβάλ και οργανισμούς τέχνης. Αυτές οι κατοικίες προσφέρονται από δημιουργικά κέντρα ή ιδρύματα σύγχρονης τέχνης. Επομένως, οι συμμετέχοντες επωφελούνται από την επαγγελματική τους διαχείριση, την προώθηση και το ήδη διαμορφωμένο κοινό

Ανάμεσα στα προγράμματα φιλοξενίας καλλιτεχνών που προσφέρονται ανά τον κόσμο, εντοπίζεται αυτό του Ιδρύματος Ωνάση. Απευθύνεται τόσο σε Έλληνες, όσο και σε διεθνείς καλλιτέχνες και επιμελητές, ανεξαρτήτως εθνικότητας. Στόχος του προγράμματος είναι η σύμπραξη και συμμετοχική δραστηριότητα, καθώς και η κοινωνική εμπλοκή και ανάδειξη της τοπικότητας.

Στόχος των προγραμμάτων φιλοξενίας καλλιτεχνών είναι η δημιουργία ενός έργου τέχνης, μιας έκθεσης, μιας παραγωγής.

Πλεονεκτήματα και αμοιβαία οφέλη

Οι διαμονές δίνουν τη δυνατότητα στους επιμελητές να κάνουν επιτόπια έρευνα και να εργαστούν με τοπικούς εταίρους, προκειμένου να χαρτογραφήσουν, να συλλέξουν, να ερευνήσουν ένα θέμα, δημιουργώντας νέες προοπτικές. Αυτού του είδους η «ενσωματωμένη έρευνα» συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση του κοινού και των επαγγελματιών και ενισχύει την έννοια των καλλιτεχνικών κατοικιών, ως κυττάρων γνώσης και εναλλακτικών ακαδημιών.

Ανεκτίμητο όφελος των πολιτιστικών ανταλλαγών αποτελεί η βαθύτερη κατανόηση των κοινωνιών και των πολιτισμών που τους φιλοξενούν. Έτσι, οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν σε προγράμματα φιλοξενίας, γεφυρώνουν χώρες και πολιτισμούς, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της πολιτιστικής ποικιλομορφίας.

Ακόμα, διαμορφώνονται συνθήκες που ευνοούν τη δημιουργικότητα και παρέχουν στους φιλοξενούμενούς τους ένα υποστηρικτικό πλαίσιο και πρόσβαση σε ένα συνεργατικό δίκτυο, μέσα από διασυνδέσεις και συμπράξεις.

Νέα μοντέλα, τάσεις και συμπράξεις

Ένας αυξανόμενος αριθμός ευρωπαϊκών πόλεων ενδιαφέρεται να γίνει ενεργός εταίρος σε προγράμματα φιλοξενίας επιμελητών. Η εξωστρέφεια των προγραμμάτων αυτών αναγνωρίζεται από τις τοπικές και εμπλεκόμενες αρχές.

Συγκεκριμένα, θεωρείται πως μπορούν να ενισχύσουν και να προάγουν τις τέχνες και τον πολιτισμό στις πόλεις και τις περιφέρειές τους. Παράλληλα, δύνανται να ενθαρρύνουν την κοινωνική αλλαγή, την κοινοτική δέσμευση και προώθηση του διαπολιτισμικού διαλόγου.

Τέλος, ένας αυξανόμενος αριθμός καλλιτεχνών χρησιμοποιούν το διαδίκτυο ως πλατφόρμα για να δημιουργούν και να μοιράζονται την τέχνη τους, καθώς και για να αλληλεπιδρούν άμεσα με άλλους καλλιτέχνες, επιμελητές, επαγγελματίες της τέχνης ή άλλο κοινό. Ως εκ τούτου, πλέον, προσφέρονται πολλές ευκαιρίες ψηφιακής φιλοξενίας καλλιτεχνών ή συνεργασίας.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top