Επαγγελματίες μουσείων: Προκλήσεις και ανθεκτικότητα στον πολιτιστικό κλάδο

Τα μουσεία προσφέρουν πολύτιμες ματιές στη συλλογική μας ιστορία, ενώ ταυτόχρονα πυροδοτούν προσδοκίες για το μέλλον. Ωστόσο, πίσω από το μεγαλείο αυτών των ιδρυμάτων, μια σειρά από προβλήματα εξακολουθούν να ταλανίζουν τους επαγγελματίες τους. Η πρόσφατη ανοιχτή επιστολή μιας υπαλλήλου μουσείου (Σκωτία) στο ICOM Voices ανέδειξε τις πραγματικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι του πολιτισμού που, όπως φαίνεται, αφορούν στον κλάδο παγκοσμίως.

Στη σημερινή εποχή της οικονομικής ύφεσης και της πολιτικής αναταραχής, τα μουσεία βρίσκονται συχνά στο περιθώριο της οικονομικής ατζέντας. Οι περιορισμένοι προϋπολογισμοί και οι αυξανόμενες κυβερνητικές απαιτήσεις ασκούν τεράστια πίεση στα μουσειακά ιδρύματα, αφήνοντας τους επαγγελματίες μετέωρους,  να αγωνίζονται συνεχώς για τη διατήρηση της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχουν.

Η εργασία σε μουσεία είναι γεμάτη προκλήσεις

Κατά την έναρξη της σταδιοδρομίας τους, οι επαγγελματίες μουσείων βρίσκονται αντιμέτωποι με εξαντλητικές διαδικασίες αναζήτησης εργασίας, ανταγωνιζόμενοι για θέσεις που συχνά είναι προσωρινές, χαμηλά αμειβόμενες, και επωμισμένες με υψηλές προσδοκίες. Αυτό σημαίνει πως ακόμα και αν καταφέρουν να εξασφαλίσουν μια θέση εργασίας, ο μισθός τους συχνά δεν είναι επαρκής για να καλύψει τα σύγχρονα, αυξημένα κόστη διαβίωσης.

Όλα αυτά οδηγούν σε έντονη ανασφάλεια και διευρυμένο άγχος, τα οποία είναι δύσκολο να κατευναστούν μόλις γίνει η πρόσληψη, καθώς η σύμβαση θα διαρκέσει μόλις λίγους μήνες. Μάλιστα, είναι πρόθυμοι να πραγματοποιούν συχνές μετακινήσεις, προκειμένου να αναλάβουν έναν ρόλο στην άλλη άκρη της χώρας. Έτσι, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος άγχους που πλήττει την ευημερία των εργαζομένων.

Ακόμα, όμως, και αν εξασφαλίσουν την πολυπόθητη θέση στο πολιτιστικό ίδρυμα που στόχευσαν, γρήγορα θα συνειδητοποιήσουν πως η πραγματικότητα απέχει πολύ από αυτό που φαντάζονταν όντας φοιτητές. Μουσεία υποστελεχωμένα, με ελάχιστα κονδύλια για υλοποίηση ιδεών βασίζονται σε λιγότερο αριθμό υπαλλήλων από αυτόν που χρειάζονται, ώστε να καλύψουν τις ανάγκες.

Ενώ οι προσδοκίες των νέων επαγγελματιών παραμένουν υψηλές, τα κονδύλια συνεχίζουν να μειώνονται. Το πάθος τους για τον χώρο και η αφιέρωση στον πολιτισμό είναι αδιαμφισβήτητα, ωστόσο, αυτή η αγάπη δεν είναι πάντα αρκετή, ώστε να καλύψει τις βιοποριστικές ανάγκες τους ή τη θέρμη για εξέλιξη.

Παράλληλα, παρατηρείται μια διαρκής αναζήτηση ευκαιριών επιμόρφωσης και μετεκπαίδευσης, προκειμένου να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για την επόμενη προκήρυξη. Στην πραγματικότητα, αρκετοί επαγγελματίες του κλάδου δεν αναζητούν περιοδικά, προγράμματα κατάρτισης, αλλά έχουν συνειδητοποιήσει πως η δια βίου μάθηση είναι η καλύτερη επιλογή για τους ίδιους. Αξιοποιούν τους διαθέσιμους πόρους, όπως διαδικτυακά μαθήματα, εργαστήρια και συνέδρια, για να ενισχύσουν τις δεξιότητες και τις γνώσεις τους.

Ο αδυσώπητος αυτός αγώνας για την εξασφάλιση σταθερών, καλά αμειβόμενων θέσεων οδηγεί συχνά τους επαγγελματίες να σκέφτονται να μεταπηδήσουν σε άλλους κλάδους. Αυτή η σκέψη αντανακλά την πρακτική τους ανάγκη για οικονομική ασφάλεια, η οποία έρχεται σε σύγκρουση με την αγάπη τους για τη δουλειά στον πολιτισμό.

Πηγή: Markus Winkler Unsplash

Πρακτικές επιβίωσης που συχνά εφαρμόζονται

Παρά τις σημαντικές αυτές προκλήσεις, οι επαγγελματίες των μουσείων επιδεικνύουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις αντιξοότητες. Χρησιμοποιούν διάφορες στρατηγικές αντιμετώπισης για να πλοηγηθούν στην πορεία τους σε αυτόν τον απαιτητικό τομέα.

Μια ευρέως διαδεδομένη πρακτική- που θα λέγαμε πως είναι περισσότερο ανάγκη παρά επιλογή- είναι η παράλληλη απασχόληση σε άλλους κλάδους. Με αυτό τον τρόπο, οι επαγγελματίες προσπαθούν να ελέγξουν την οικονομική αστάθεια. Ωστόσο, αυτή δε μπορεί να θεωρηθεί μια βιώσιμη πρακτική, αφού βλάπτει την ευημερία τους και την επαγγελματική αφοσίωση.

Την ίδια στιγμή, η ενεργός συμμετοχή σε ευκαιρίες δικτύωσης αποτελεί πρωταρχική στρατηγική για πολλούς επαγγελματίες μουσείων. Η οικοδόμηση επαγγελματικών σχέσεων, τόσο στον τομέα των μουσείων όσο και σε συναφείς κλάδους, μπορεί να «ανοίξει πόρτες» σε νέες προοπτικές σταδιοδρομίας και να αμβλύνει ορισμένες από τις οικονομικές προκλήσεις και τον φόρτο εργασίας που αντιμετωπίζουν.

Μερικοί, όμως, δε σταματούν εκεί, αλλά επιδιώκουν τη συνεργασία με άτομα ή οργανισμούς, που ενδεχομένως να οδηγήσουν σε αμοιβαία επωφελείς συμφωνίες. Αυτές οι «συμμαχίες» μπορούν να βοηθήσουν στην κατανομή του οικονομικού βάρους και του φόρτου εργασίας μεταξύ των επαγγελματιών, ενισχύοντας τη συλλογική τους ικανότητα να ξεπεράσουν τις δυσκολίες στον τομέα.

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε ως επαγγελματίες των μουσείων δεν είναι απλά εμπόδια, αλλά μνημειώδη βουνά που δοκιμάζουν τη δέσμευση, την ανθεκτικότητα και το πάθος μας για τον τομέα. Είναι κρίσιμη η ανάγκη για ειλικρινείς συζητήσεις σχετικά με τις οικονομικές και επαγγελματικές δυσκολίες που βιώνουμε. Η εξωστρέφεια των οργανισμών δε θα πρέπει να περιορίζεται στην προώθηση των δράσεών τους, αλλά και στην υποστήριξη των υπαλλήλων τους, διότι χωρίς αυτούς δε θα υπήρχαν.

Μοιραστείτε μαζί μας τις εργασιακές προκλήσεις στον κλάδο των μουσείων, ώστε μαζί να δημιουργήσουμε μια ανθεκτική κοινότητα επαγγελματιών πολιτισμού.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top