ASK A PRO: Χρυσάνθη Κουτσουράκη | Διευθύντρια, Μουσείο Τσόκλη

Εκθέσεις, πρωτοπόρες δράσεις, χιλιάδες επισκέπτες και τέχνη που προκαλεί το συναίσθημα και την ύπαρξή μας, συνθέτουν ένα ασυναγώνιστο κουαρτέτο, που χαρακτηρίζει το Μουσείο Τσόκλη. Το καλλιτεχνικό έργο του Τσόκλη, σε συνδυασμό με τη δραστήρια και ενθουσιώδη διευθύντρια του ιδρύματος, Χρυσάνθη Κουτσουράκη, έρχεται να ενισχύσει το γεγονός, πως το μουσείο βρίσκεται σε μία από τις λίγες εύφορες κοιλάδες της Τήνου, κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Με σπουδές στην Επικοινωνία και τη Διαχείριση Πολιτισμού, προγράμματα εξειδίκευσης στην Αγγλία και στη Γαλλία, μια επαγγελματική καριέρα που μετρά πάνω από 20 χρόνια, η Χρυσάνθη Κουτσουράκη είναι μια εξαιρετικά έμπειρη επαγγελματίας του κλάδου με θετική ενέργεια, δημιουργική ανησυχία, αισιοδοξία, αποφασιστικότητα και γνώσεις που λίγοι κατέχουν στο χώρο. Η διευθύντρια του Μουσείου Τσόκλη μας μίλησε για όλα όσα συμβαίνουν στο Μουσείο, αγγίζοντας παράλληλα θέματα που απασχολούν ευρύτερα τον κλάδο και την ίδια ως επαγγελματία.

Η θέση της διευθύντριας και τα πρώτα χρόνια στο νησί

Η απόφασή της να αφήσει την Αθήνα και το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης που εργαζόταν για 11 χρόνια, ώστε να γίνει διευθύντρια στο Μουσείο Τσόκλη αποτέλεσε, όπως τονίζει η ίδια, ιδιαίτερη τιμή, μια εξαιρετική ευκαιρία αλλά ταυτόχρονα και μεγάλη πρόκληση. Ήταν ένα στοίχημα για εκείνη, ωστόσο ήθελε να φανεί αντάξια της εμπιστοσύνης που της έδειξε ο καλλιτέχνης Κώστας Τσόκλης, μέσα από την πρότασή του να αναλάβει η ίδια τη διεύθυνση του νέου μουσείου στην Τήνο.

Ερχόμενη εδώ, με τον ενθουσιασμό ότι ο Κώστας Τσόκλης μου πρότεινε αυτή τη θέση, το χάρηκα πολύ γιατί εκτός των άλλων είμαι και Κυκλαδίτισσα. Κατάγομαι από την Πάρο και ένιωσα ότι με τις γνώσεις και την εμπειρία μου θα βοηθήσω στην πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής. Επίσης, ήταν μια ευκαιρία για τα παιδιά μου να ζήσουν σε ένα κυκλαδίτικο χωριό.

Η προτεραιότητα της, ωστόσο, από την αρχή δεν ήταν να πετύχει αυτό το εγχείρημα, ώστε η ίδια απλώς να εργάζεται για κάποια χρόνια, αλλά κυρίως να μην προδώσει την εμπιστοσύνη του Κώστα Τσόκλη στο πρόσωπό της, κάνοντας κάποιο ανεπανόρθωτο λάθος ή βλάπτοντας την προβολή του έργου του.

Η προβολή και η διαχείριση του έργου ενός δραστήριου καλλιτέχνη

Οι προκλήσεις που συναντά κανείς όταν έχει να διαχειριστεί έργα καλλιτεχνών που συνεχίζουν να είναι παραγωγικοί είναι αρκετές. Αναφερόμενη σε αυτές η κα Κουτσουράκη τονίζει, πως αυτό είναι και το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του μουσείου, καθώς κάθε χρόνο φιλοξενείται μια νέα έκθεση με έργα του καλλιτέχνη και το περιεχόμενο του μουσείου συνεχώς ανανεώνεται.

Είναι μεγάλη τιμή και χαρά για το νησί να φιλοξενούνται εδώ έργα του Κώστα Τσόκλη, τα οποία έχουν εκτεθεί σε μεγάλα μουσεία της Ευρώπης και της Αμερικής. Κάθε χρόνο επιλέγουμε έργα που έχουν παρουσιαστεί είτε σε Μπιενάλε, είτε στην Documenta του Κάσελ, και δράττω την ευκαιρία, ως επαγγελματίας, να μιλήσω και γι’ αυτές τις εκθέσεις. Είναι απαραίτητο να παρουσιάζουμε διαφορετικά εκθέματα σε κάθε νέα σεζόν, γιατί αν έχεις κάθε χρόνο τα ίδια έργα είναι αποδεδειγμένο ότι το μουσείο δεν θα προσελκύσει πολλούς επισκέπτες.

Η επιτυχία των δράσεων του μουσείου στο σύνολό τους εξαρτάται και από την προβολή. Η ίδια αναφέρει πως οι συνεργασίες που αποκόμισε στην πορεία της καριέρας της, αλλά και η αναζήτηση ευκαιριών σύμπραξης με άλλους φορείς και ομάδες κοινού, καθιστούν το Μουσείο Τσόκλη έναν δημοφιλή προορισμό, που προσελκύει έως και 100 επισκέπτες την ημέρα.

Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται ο ίδιος ο καλλιτέχνης, που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον του κόσμου. Οι εγκαταστάσεις, οι εκθέσεις, οι ποικίλες δραστηριότητες έρχονται να συμπληρώσουν και να επικοινωνήσουν το έργο του στο νεανικό κοινό αλλά και σε ανθρώπους όχι ιδιαίτερα εξοικειωμένους με την σύγχρονη τέχνη.

Πηγή: Μουσείο Τσόκλη

Πρωτοποριακά εκπαιδευτικά προγράμματα ανοιχτά για όλους

Το Μουσείο Τσόκλη, από την έναρξη της λειτουργίας του το 2011, έδωσε έμφαση στην κοινότητα, γεγονός που δεν είναι καθόλου τυχαίο. Όπως μας αποκαλύπτει η κα Κουτσουράκη, ήδη από τα χρόνια των σπουδών της είχε μεγάλο ενδιαφέρον για τα εικαστικά και τα προγράμματα πολιτιστικής διαφορετικότητας.

Κατά τη θητεία της στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης, απ’ όπου ξεκίνησε, ασχολήθηκε μεταξύ άλλων με προγράμματα αφής για άτομα με προβλήματα όρασης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να σχεδιάσει για το Μουσείο Τσόκλη πλήθος προγραμμάτων για διευρυμένες ομάδες κοινού. Ορόσημο στη διαδρομή της στο μουσείο αποτελεί η συνεργασία με τον Φάρο Τυφλών Ελλάδος.

Αρχικά δημιουργήθηκε ένα ειδικό πρόγραμμα αφής σε συνεργασία με τον «Φάρο» και το έντυπο του μουσείου μας τυπώθηκε και σε γλώσσα Braille. Αυτό πλέον δεν είναι απαραίτητο γιατί υπάρχουν ειδικές εφαρμογές για κινητά τηλέφωνα. Επίσης, οι συμμετέχοντες αυτών των προγραμμάτων σχεδίασαν και κατασκεύασαν το πρόπλασμα αφής του μουσείου για τα άτομα από την Καλλιθέα. Τέλος, την Ημέρα λευκού μπαστουνιού πραγματοποιήθηκε ειδικό πρόγραμμα με τίτλο «Βόλτα στην πόλη της Τήνου με τα μάτια κλειστά», στο λιμάνι του νησιού. Εκεί οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε 2 ομάδες όπου εναλλάξ είχαν τα μάτια τους δεμένα κάνοντας βόλτα στην πόλη.

Η διαδρομή ολοκληρώθηκε στο Κέντρο Συνεδριάσεων του νησιού, ως συμβολική κίνηση, για να εισακουστούν τα προβλήματα των συμπολιτών του τόπου μας. Εκεί έγινε συζήτηση όπου οι συμμετέχοντες ανέφεραν τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν ως «τυφλοί». Μάλιστα, υπήρχαν επιχειρηματίες που δεν είχαν φανταστεί, πριν τη δράση αυτή, τις δυσκολίες και ενημερώθηκαν για τους τρόπους εξυπηρέτησης ατόμων με προβλήματα όρασης.

Πηγή: Μουσείο Τσόκλη

Όταν σχεδιάζεις ένα πρόγραμμα το οποίο βρίσκεται στο χωριό ενός νησιού και όχι στη χώρα, έρχονται παιδιά που το θέλουν πραγματικά, τους ενδιαφέρει το θέμα και παραμένουν. Αυτό έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον!

Σύμφωνα με τη κα Κουτσουράκη, το ειδικό πρόγραμμα για άτομα με προβλήματα όρασης ήταν συμβολικού χαρακτήρα και είχε μετρήσιμο αντίκτυπο. Συγκεκριμένα, επηρέασε σημαντικά τους συμμετέχοντες, ειδικά τα άτομα με προβλήματα όρασης, που κατάφεραν να αναδείξουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, να εξαλείψουν όποιο συναίσθημα αμηχανίας εισέπρατταν από τους μη τυφλούς συμπολίτες τους και να εξασφαλίσουν μια προσωπική και επαγγελματική εξέλιξη που έως τότε δεν πίστευαν πως ήταν εφικτή.

Ποτέ δε ξέρεις, μπορεί κάποιο παιδί να ασχοληθεί με την τέχνη, να πάει στην σχολή Καλών Tεχνών. Τους δίνουμε διάφορα ερεθίσματα και αυτή η διαδικασία είναι εξαιρετικά ευχάριστη για όλους μας.

Παράλληλα, το μουσείο διοργανώνει εικαστικά εργαστήρια για παιδιά και εφήβους. Μάλιστα, στο πλαίσιο των τελευταίων εκπαιδευτικών προγραμμάτων του μουσείου, τα παιδιά έμαθαν να χρησιμοποιούν τις κινητές συσκευές δημιουργικά, αλλά και πώς δημιουργείται η «ζωντανή» ζωγραφική. Τα μικρότερα παιδιά (6-12 ετών) ασχολήθηκαν με τη ζωγραφική και τα μεγαλύτερα (13-18 ετών) με την κινούμενη εικόνα. Στο τέλος του προγράμματος συνενώθηκαν οι δύο ομάδες. Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, τα βίντεο των εφήβων προβλήθηκαν πάνω στα έργα των μικρότερων παιδιών, δημιουργώντας ένα πολύ ωραίο αποτέλεσμα.

Πηγή: Μουσείο Τσόκλη

Μεγάλα έργα που (απ)αθανατίζουν το καλλιτεχνικό έργο του Κώστα Τσόκλη

Ξεκινώντας πριν 5 χρόνια η Χρυσάνθη Κουτσουράκη πήρε την απόφαση να αναλάβει την επιμέλεια του “Catalogue Raisonné 1953-2022” του Κώστα Τσόκλη, το οποίο και παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Μουσείο της Ακρόπολης. Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό έργο, καθώς συγκεντρώνει το σύνολο της δημιουργίας του καλλιτέχνη, το οποίο ολοκληρώθηκε με πολύ κόπο και μεράκι. Η συλλεκτική έκδοση κυκλοφορεί σε 200 αριθμημένα και υπογεγραμμένα αντίτυπα. Περιλαμβάνει το βιβλίο, που φέρει χειροποίητο εξώφυλλο (δια χειρός Κώστα Τσόκλη), και είναι ένα έργο τέχνης με τα τρία βασικά χρώματα.

Υπάρχει ένα μουσείο και εγώ θέλω πάντα να προβάλλεται εκείνο, γιατί εμείς σήμερα είμαστε-αύριο μπορεί να μην είμαστε, ενώ το μουσείο έχει ιδρυθεί για να υπάρχει, να μείνει για πάντα εδώ. Και οφείλει ο Δήμος και γενικά όσοι είναι υπεύθυνοι στο νησί της Τήνου να το διατηρήσουν σε βάθος χρόνου.

Κλείνοντας, η κα Κουτσουράκη έκανε λόγο για τη δυναμική των πολιτιστικών ομάδων, αλλά και τη διάθεσή της να ενημερώνεται και να συμμετέχει σε ό,τι καινούριο συμβαίνει στα πολιτιστικά δρώμενα. Υπογράμμισε, επίσης, ότι το Μουσείο Τσόκλη είναι πάντα ανοιχτό σε συνεργασίες και συνέργειες με άλλα μουσεία, οργανισμούς, συλλόγους κ.λπ..

Τα μουσεία, οι πολιτιστικές οντότητες, οι άνθρωποι των μουσείων, το φιλότεχνο κοινό πρέπει να βρουν έναν τρόπο να συνδέονται. Θεωρώ πως εγχειρήματα, όπως τα δικά σας (πολιτιστική ομάδα We adore museums και museal.gr) κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση και σε ό,τι με αφορά αυτό, θα στηρίξω αυτή την προσπάθεια όπως μπορώ.

Η παρούσα συνέντευξη αποτελεί μέρος της σειράς Ask a Pro, αποτέλεσμα της συνεργασίας του Museal.gr. και της πολιτιστικής ομάδας We Adore Museums. Επαγγελματίες του πολιτιστικού κλάδου προσκαλούνται για συζήτηση γύρω από θέματα που αφορούν στα μουσεία και τις τρέχουσες εξελίξεις στον κλάδο.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top