Στα «άδυτα» ενός παλαιού αρχείου γεννώνται οι καλύτερες ιδέες

Ξανακαλύπτοντας τη μαγεία του σκονισμένου τεκμηρίου πυροδοτούνται οι πιο ευφάνταστες ιδέες για τη δημιουργία έκθεσης. Αντικείμενα συναισθηματικά φορτισμένα και περιοδικά εποχής σε ιδιωτικά και δημόσια αρχεία «μεταφέρουν» ήχους και εικόνες.

Τα παλαιότερα χρόνια οι περισσότεροι επιφανείς πολίτες διέθεταν το προσωπικό τους αρχείο με περιοδικό τύπο, βιβλία, προγράμματα από θεατρικές παραστάσεις και γενικότερα η συλλογή ήταν αυτονόητη. Η διατήρηση αυτών των συλλογών από τις μεταγενέστερες γενιές είναι εκείνο που προκαλεί εντύπωση καθώς στο πέρασμα του χρόνου και εισερχόμενοι στο σύγχρονο τρόπο ζωής η συλλογή έγινε πολυτέλεια και σπανίζει. Ένας επιμελητής είναι δύσκολο να μη συγκινηθεί στο θέαμα των αποτυπωμάτων των προηγούμενων χρόνων και στη μυρωδιά του παλαιωμένου χαρτιού που θα τον εισάγει στην μαγεία της παραγωγής ιδεών.

Εφημερίδες και περιοδικά εποχής

Οι συγκεκριμένες πηγές είναι ιδιαίτερα πλούσιες προσφέροντας ευρύτατο φάσμα πληροφοριών για θέματα κοινωνικά, μόδας, καθημερινότητας, πολιτικών εξελίξεων και επικαιρότητας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αποτελεί η ανάλυση εγκλημάτων με κάθε λεπτομέρεια ενώ στην εποχή μας προστατεύονται από τη δημοσίευση με μια σειρά νόμων. Επίσης, είναι εξαιρετικές πηγές για να εντοπιστούν προσωπικότητες που χάθηκαν στο πέρασμα του χρόνου και, ενδεχομένως, υπάρχει λόγος να ανασυρθούν από το παρελθόν.

Επομένως, μια επίσκεψη σε ιδιωτικά ή δημόσια αρχεία αλλά και σε βιβλιοθήκες, θα συμβάλουν στη διαδικασία της έρευνας. Ακόμα, διαδικτυακές εκδοχές των παραπάνω φορέων μπορεί να διαθέτουν στον παγκόσμιο ιστό συλλογές Τύπου, αν και η μεταφόρτωση σε τέτοιους φορείς δεν είναι διαδεδομένη, κυρίως στην Ελλάδα.

Στην περίπτωση που ερευνάται μια προσωπικότητα ή ένα θέμα το οποίο δεν περιορίζεται στα σύνορα της Ελλάδας είναι καλό να διεξαχθεί μια αντίστοιχη έρευνα και σε φορείς του εξωτερικού. Πολλές βιβλιοθήκες και αρχεία παγκοσμίως διαθέτουν και ελληνικές εφημερίδες (ακόμα και ξενόγλωσσες) οι οποίες περιέρχονται στην κατοχή τους μέσω δωρεών.

Βιογραφίες προσωπικοτήτων

Μετά την έρευνα στον Τύπο ή σχεδόν ταυτόχρονα η έρευνα βιογραφιών δύναται να παρέχει πληροφορίες πέραν των προφανών, τη ζωή και το έργο προσωπικοτήτων της εποχής. Γεγονότα, συμπεριφορές και στερεότυπα αλλά και εικόνες που θα δώσουν μια πιο ολοκληρωμένη άποψη για το πιθανό εκθεσιακό θέμα, είναι μόνο τα βασικά ευρήματα. Αυτές οι πηγές μπορούν να αποτελέσουν έμπνευση και για κάποιο από τα μεταγενέστερα στάδια του εκθεσιακού σχεδιασμού όπως αυτό της εκθεσιακής αφήγησης και κυρίως των υποϊστοριών, της διάδρασης των επισκεπτών αλλά και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.

Αν υπάρχουν στοιχεία πως η εκάστοτε προσωπικότητα διέμεινε στο εξωτερικό μπορεί να αναζητηθεί ο ακριβής τόπος κατοικίας και μέσα από δημόσιες υπηρεσίες και τοπικούς πολιτιστικούς φορείς να εντοπιστούν περισσότερα στοιχεία όπως ο κοινωνικός κύκλος και η δράση τους.

Οικογενειακά κειμήλια και αρχεία

Τα οικογενειακά κειμήλια και το αρχειακό υλικό από διάφορες οικογένειες της εποχής είναι διαθέσιμο και σε μουσεία, βιβλιοθήκες αλλά και παλαιοπωλεία που συγκεντρώνουν τέτοιου είδους συλλογές. Είναι μια εξαιρετική πηγή πληροφόρησης για τις καθημερινές ανθρώπινες συνήθειες, την εκφορά του λόγου που διαφοροποιείται από εποχή σε εποχή (μέσω της αλληλογραφίας τους) αλλά και προσωπικά τους αντικείμενα, συχνά με συναισθηματική αξία (χαραγμένα αρχικά γράμματα κ.ά.).

Στην Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό διενεργούνται δημοπρασίες αρχειακού υλικού που περιλαμβάνουν εκτός από βιβλία και οικογενειακά κειμήλια. Οι κατάλογοι αυτών των δημοπρασιών είναι διαθέσιμοι στο διαδίκτυο. Τα περισσότερα τα αγοράζουν ιδιωτικά μουσεία και αργότερα τα διαθέτουν στο κοινό για έρευνα.

Έργα τέχνης και οπτικοακουστικό υλικό

Τα παλαιότερα χρόνια τα έργα τέχνης έβρισκαν συχνότερα χώρο στα σπίτια των ανθρώπων. Πολλά από αυτά, είναι πιθανό να ανήκουν σε καλλιτέχνες που η παρουσία τους δεν φιλοξενείται σε συλλογές ή μουσεία αλλά ενέχουν την καλλιτεχνική δημιουργία που μπορεί να χρησιμεύσει στην ιδέα ενός επιμελητή ή/και να προσφέρει υλικό για ένα καλλιτεχνικό ρεύμα ή την εποχή. Επίσης, εκείνα τα χρόνια οι άνθρωποι ασχολούνταν ενεργά με την τέχνη είτε των εικαστικών είτε της μουσικής και γι’ αυτό είναι πιθανότερο να εντοπιστούν βιβλία και εκδόσεις εκμάθησης, παρτιτούρες, μουσικούς δίσκους κ.ά. που τώρα δεν υπάρχουν σε κάποια βιβλιοθήκη.

Πάραυτα, αν δεν υπάρχει δια ζώσης πρόσβαση σε τέτοιους φορείς μπορεί πάντα να αξιοποιηθεί το διαδίκτυο με μουσεία, γκαλερί και ιδιωτικά αρχεία που έχουν τις συλλογές τους διαθέσιμες online. Επιπλέον, ομάδες και σελίδες σε κοινωνικά δίκτυα των εκάστοτε οργανισμών είναι πιο πιθανό να παρέχουν περισσότερο υλικό παρά οι ιστοσελίδες τους.

Ένα αρχείο μπορεί να προσφέρει μια πλειάδα τεκμηρίων που το καθένα έχει τη δική του ξεχωριστή και μοναδική ιστορία. Ανεξάρτητα από το αν είναι πλούσιο το περιεχόμενο του, είναι πιθανό να εντοπιστεί υλικό που δεν διατίθεται κάπου αλλού προς έρευνα. Ο Τύπος της εποχής, αντικείμενα, φωτογραφίες λησμονισμένες στο χρόνο και θαμπές από το πέρασμα του, καρτ ποστάλ που αντανακλούν τη ζωή των ανθρώπων αλλά και πιο προσωπικά κειμήλια που τους συντρόφεψαν σε εποχές πολύ διαφορετικές από τη δική μας. Όλα αυτά είναι ικανά να τροφοδοτήσουν το «οπλοστάσιο» του επιμελητή με ιδέες και όχι μόνο.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top