Πώς να ανοίξετε ένα ιδιωτικό μουσείο στην Ελλάδα

Ενδιαφέρεστε να ανοίξετε ένα ιδιωτικό μουσείο για να εκθέσετε μια συλλογή από κειμήλια ή αντικείμενα, αλλά δε γνωρίζετε τις διαδικασίες και τα απαραίτητα έγγραφα; Ο οδηγός που ακολουθεί, θα σας προσφέρει τις κατευθύνσεις και πληροφορίες που χρειάζεστε.

Στην Ελλάδα, τα ιδιωτικά μουσεία υπάγονται στο Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, από το οποίο λαμβάνουν την άδεια λειτουργίας. Πρέπει να πληρούν ορισμένα κριτήρια προκειμένου να εγκριθούν, όπως σαφή σκοπό, μόνιμη συλλογή και επιστημονικό προσωπικό.

Τα μουσεία οφείλουν, επίσης, να συμμορφώνονται με όλους τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς. Διαβάστε τα παρακάτω βήματα για να αποκτήσετε μια ξεκάθαρη εικόνα του τι χρειάζεται για την ίδρυση ενός ιδιωτικού μουσείου.

1. Ερευνήστε τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς

Πρέπει να γνωρίζετε τους νόμους, τους κανονισμούς και τις διαδικασίες που ισχύουν για τη λειτουργία ενός ιδιωτικού μουσείου στην Ελλάδα. Αυτό περιλαμβάνει τους νόμους περί χωροταξίας, τις απαιτήσεις αδειοδότησης και άλλους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς.

Αρχικά, ξεκινήστε με τη δήλωση της συλλογής σας στον αρμόδιο φορέα. Αναζητήστε το Τμήμα Μουσείων Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού, για να διαβάσετε τα έγραφα που χρειάζεται να συγκεντρώσετε. Το Τμήμα Μουσείων Σύγχρονου Πολιτισμού είναι αρμόδιο για την έγκριση ίδρυσης νέων μουσείων Σύγχρονου Πολιτισμού και για την πιστοποίηση των ιδιωτικών μουσείων.

Πολύ σημαντικό είναι να διαθέτετε έγγραφα που πιστοποιούν την κυριότητα σας στα αντικείμενα. Με άλλα λόγια, δε θα πρέπει να υπάρχει αμφίβολη προέλευση, διεκδίκηση από παλαιότερους κατόχους κλπ..

Παράλληλα, οφείλετε να εξετάσετε τους νόμους περί χωροταξίας. Οι τελευταίοι καθορίζουν τις περιοχές στις οποίες μπορεί να βρίσκεται ένα μουσείο και ποιές δραστηριότητες μπορούν να λαμβάνουν χώρα. Οι νόμοι χωροταξίας ρυθμίζουν, επίσης, το μέγεθος του μουσείου ή τον αριθμό των ατόμων που μπορούν να βρίσκονται στο κτήριο ανά πάσα στιγμή.

2. Αναπτύξτε ένα επιχειρηματικό πλάνο

Έχοντας αποκτήσει γνώση των νόμων γύρω από την ίδρυση ενός ιδιωτικού μουσείου, θα πρέπει να προχωρήσετε στο σχεδιασμό ενός επιχειρηματικού πλάνου. Στο πλάνο αυτό θα περιγράφεται ο σκοπός του μουσείου, οι τύποι εκθεμάτων που σκοπεύετε να παρουσιάσετε και το κοινό, στο οποίο θα στοχεύσετε.

Ακόμα θα πρέπει να περιλαμβάνει τις οικονομικές προβλέψεις σας, πιθανά έξοδα και πηγές εσόδων. Αν στο χώρο θα λειτουργεί από τα εγκαίνια του μουσείου, κάποιο εστιατόριο ή κατάστημα, θα πρέπει να συμπεριληφθεί στο πλάνο μάρκετινγκ, αν θα επηρεάσει τα έσοδα και έξοδα.

3. Λάβετε χρηματοδότηση

Αναλυτικότερα για τις πηγές εισοδήματος, υπάρχουν πολλά διαθέσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα και ευκαιρίες χρηματοδότησης, αρκεί να ψάξετε στα σωστά σημεία. Οι επενδυτές και χορηγοί θα πρέπει να επιλεγούν με σύνεση, καθώς είναι σημαντικό να υποστηρίζουν το σκοπό του ιδρύματος και να ευθυγραμμίζονται με την αποστολή και τους στόχους του. Μια λάθος επιλογή μπορεί να πλήξει το brand του μουσείου σας.

Σύμφωνα με νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή το 2021, τα ιδιωτικά μουσεία και μουσεία των Τοπικών Αρχών Αυτοδιοίκησης θα χρηματοδοτούνται μερικώς από τους φορολογούμενους πολίτες. Η χορηγία σχετίζεται με τις αναπτυξιακές δραστηριότητες των μουσείων αυτών.

Ειδικότερα, προβλέπεται η χορήγηση Πιστοποιητικού Αναγνώρισης σε όσα μουσεία πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Προνοείται, επίσης, η παροχή κατάλληλων κινήτρων προς τα μουσεία αυτά, ώστε να επιδιώκουν την αναγνώρισή τους.

Όπως αναφέρει το ειδικό σχέδιο, τα ιδιωτικά μουσεία καθώς και τα μουσεία που ανήκουν σε Τοπικές Αρχές Αυτοδιοίκησης και αναγνωρίζονται, θα εξαιρούνται από την υποχρέωση να υποβάλουν ξεχωριστές ετήσιες οικονομικές καταστάσεις και την προσθήκη επιφύλαξης αναφορικά με τη σημείωση που πρέπει να περιλαμβάνεται στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης που έχουν μουσεία.

4. Εξασφαλίστε άδειες και εγκρίσεις

Η απόκτηση αδειών και εγκρίσεων μπορεί να καταστεί μια χρονοβόρα διαδικασία. Η μόνη λύση για να αποκτήσετε μια ξεκάθαρη εικόνα σχετικά με τα απαραίτητα έγγραφα για αδειοδότηση λειτουργίας ενός μουσείου είναι να πραγματοποιήσετε τη δική σας έρευνα, σε συνεργασία με κάποιον εξειδικευμένο δικηγόρο ή τεχνικό σύμβουλο.

Στο ΦΕΚ 153 Α/28.6.2002 αναφέρονται οι κανονισμοί για την Προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Σε αυτό μπορεί κανείς να ενημερωθεί για τις διακρίσεις ακινήτων μνημείων και συλλογών, όπως και για θέματα κυριότητας και διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ακόμα, σύμφωνα με το ΦΕΚ για την Ίδρυση Μουσείων (2385/26.10.2011) που δεν ανήκουν στο Δημόσιο, το ίδρυμα οφείλει να ευθυγραμμίζεται με συγκεκριμένους κανονισμούς, που σχετίζονται με την οργάνωση και διοίκηση, τη διαχείριση συλλογών και τις υπηρεσίες προς το κοινό. Ανάμεσά τους, υπογραμμίζεται πως το μουσείο πρέπει να ιδρύεται από ή να ανήκει σε νομικό πρόσωπο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, να διαθέτει τους κατάλληλους χώρους για έκθεση αντικειμένων, μια τουλάχιστον μόνιμη συλλογή και δίγλωσσες πινακίδες.

Ειδικότερα, το 2011 εισήχθηκε το σήμα «Αναγνωρισμένο Μουσείο» ή «Πιστοποιημένο Μουσείο», το οποίο αποτελεί πιστοποιητικό που χορηγείται σε μουσεία, που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η διαδικασία ξεκινά με το ιδιωτικό μουσείο ή μουσείο Αρχής Τοπικής Αυτοδιοίκησης να υποβάλει στον Υπουργό αίτηση για χορήγηση Πιστοποιητικού Αναγνώρισης.

Αν εγκριθεί, το μουσείο καταχωρίζεται στο Μητρώο Αναγνωρισμένων Μουσείων. Στη συνέχεια, εκδίδεται το πιστοποιητικό και κατατίθεται στο Αρχείο Μητρώων Συλλογών αντίγραφο του μητρώου, στο οποίο είναι καταχωρισμένα τα αντικείμενα της συλλογής ή των συλλογών του.

Στην πράξη, το Ελληνικό Σύστημα Αναγνώρισης και Πιστοποίησης Μουσείων έχει ως στόχο να βοηθήσει τα συμμετέχοντα μουσεία να γίνουν περισσότερο ελκυστικά,  συμπεριληπτικά και προσβάσιμα, όπως και βιώσιμα.

Τα αναγνωρισμένα μουσεία εποπτεύονται από ειδική επιτροπή και σε περίπτωση που διαπιστωθεί παράβαση κανόνων, ο Υπουργός προβαίνει στην ανάκληση του χορηγηθέντος Πιστοποιητικού Αναγνώρισης και στη διαγραφή του μουσείου από το Μητρώο Αναγνωρισμένων Μουσείων.

Πηγή: Julia Volk/ Pexels

5. Βρείτε την κατάλληλη τοποθεσία

Ιδανικά ο χώρος που στεγάζει ένα μουσείο και η ευρύτερη περιοχή, στην οποία βρίσκεται, είναι σημαντικό να εναρμονίζεται με αυτό που το ίδιο προάγει. Για παράδειγμα, ένα μουσείο θεατρικών κοστουμιών θα ήταν κατάλληλο να ανοίξει κοντά σε κάποιο θέατρο.

Ένα κτηματομεσιτικό γραφείο μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην επιλογή του κατάλληλου χώρου. Αναζητήστε ένα κτήριο που να πληροί τις απαιτήσεις ενός μουσείου και να βρίσκεται σε μια περιοχή που να είναι προσβάσιμη και ελκυστική για τους δυνητικούς επισκέπτες.

Η επιλογή του κατάλληλου χώρου για να στεγάσει το μουσείο σας σχετίζεται με τα εκθέματα που θέλετε να τοποθετήσετε, το θέμα του και τον προσανατολισμό του. Θα πρέπει, ακόμα, να λάβετε υπόψη τις συνθήκες αποθήκευσης και την προσβασιμότητα. Παράλληλα, εάν διαθέτετε ογκώδη γλυπτά και εκθέματα, δώστε ιδιαίτερη έμφαση στον περιβάλλοντα χώρο, αφού το μουσείο σας μπορεί να εκτείνεται στον υπαίθριο χώρο.

6. Επιλέξτε το επιστημονικό προσωπικό

Η επιλογή του επιστημονικού προσωπικού είναι κρίσιμη, ειδικά για ένα μουσείο που ξεκινά τη λειτουργία του. Οι βασικοί ρόλοι σε ένα νεοϊδρυθέν μουσείο είναι ο Διευθυντής, ο Λογιστής και οι Μουσειολόγοι, ανάλογα το περιεχόμενό του.

Όσο το μουσείο θα αναπτύσσεται, τόσο θα αποκτούν και οι υπάλληλοι γνώση πάνω στις συλλογές και τον τρόπο λειτουργίας του. Ωστόσο, δε θα πρέπει να ξεχάσετε να τοποθετήσετε περιγραφές των εκθεμάτων, όπου κρίνεται απαραίτητο.

Εάν εσείς ο ίδιος συλλέγετε τα αντικείμενα για χρόνια, τότε δεν υπάρχει άλλος που να γνωρίζει καλύτερα τις πληροφορίες για αυτά. Σκεφτείτε, λοιπόν, μήπως αρχικά είχατε εσείς το ρόλο του Ξεναγού, έστω για ειδικές ομάδες επισκεπτών.

7. Προωθήστε το μουσείο

Οι άδειες πάρθηκαν, η συλλογή καταγράφηκε και καταχωρήθηκε στην αρμόδια υπηρεσία, η τοποθεσία βρέθηκε και το προσωπικό είναι έτοιμο να υποδεχθεί τους πρώτους επισκέπτες. Το πλάνο μάρκετινγκ θα έχει αποκαλύψει τις ευκαιρίες και απειλές που παρουσιάζονται στο περιβάλλον, καθώς και τα κατάλληλα κανάλια για την προώθηση του μουσείου.

Είναι η κατάλληλη στιγμή για να ξεκινήσετε μια διαφημιστική καμπάνια στις ομάδες κοινού που θα στοχεύσετε. Παράλληλα, ορίστε μια ημερομηνία εγκαινίων και προσκαλέστε το κοινό στο χώρο σας!

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top