Μουσεία-σπίτια ιστορικών προσωπικοτήτων: 5 τρόποι να τα αναβαθμίσετε

Πώς μπορούμε να επεκτείνουμε την εστίασή μας για να βοηθήσουμε τους επισκέπτες να συνδεθούν καλύτερα με το αντικείμενο των ιστορικών σπιτιών-μουσείων; Με ποιό τρόπο οι ιστορίες που λέμε και τα τεκμήρια που εκθέτουμε μπορούν να αποτελέσουν εργαλεία για να πετύχουμε τον σκοπό αυτό;

Τα μουσεία ιστορίας όλων των τύπων αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα μιας κοινωνίας, όπου οι έννοιες της ένταξης, της διαφορετικότητας, της πρόσβασης και της ισότητας αλλάζουν. Παράλληλα, όμως, αλλάζει και το κοινό. Τι συμβαίνει με τα ιστορικά σπίτια-μουσεία;

Ποιές είναι οι προκλήσεις αυτών των ιδρυμάτων;

Η πρόκληση της προσέλκυσης και της υποδοχής ολοένα και πιο διαφορετικού κοινού έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολη για τα ιστορικά σπίτια-μουσεία, τα οποία έχουν από καιρό επικριθεί —συχνά με βάσιμους λόγους— ότι έχουν ξεπερασμένη, στενή και στατική ερμηνεία.

Η συντριπτική πλειονότητα των μουσείων αυτών, έχει κολλήσει στην «περίοδο συνάφειάς τους». Συνήθως, αυτές οι κατοικίες παραμένουν «παγωμένες» στο χρόνο στην περίοδο θανάτου του ατόμου στο οποίο επικεντρώνεται το μουσείο.

Οι κύριοι λόγοι που οι άνθρωποι αποφεύγουν τα σπίτια-μουσεία είναι ότι παρουσιάζουν αφηγήσεις και ιστορίες ανθρώπων που στερούνται σύνδεσης με το παρόν και τους περισσότερους σύγχρονους επισκέπτες. Οι ιστορικοί και οι επαγγελματίες των μουσείων γνωρίζουν ότι πρέπει να είναι πρόθυμοι να αλλάξουν τα προγράμματα και τις υπηρεσίες τους, ως απάντηση στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των κοινοτήτων τους.

Πολλοί έχουν αγωνιστεί για να πραγματοποιήσουν αυτούς τους απαραίτητους θεσμικούς μετασχηματισμούς. Υπάρχουν, μάλιστα, μουσεία που παρατήρησαν βελτιωμένη προσέλευση, καθώς και συμμετοχή από την κοινότητα, ως αποτέλεσμα των προσπαθειών να γίνει η ερμηνεία και η προβολή πιο συμπεριληπτική.

Ευκαιρίες για νέες ερμηνείες

Τα ιστορικά σπίτια προσφέρουν έναν ευρύ καμβά για την εξέταση μιας ποικιλίας θεμάτων και για πειραματισμό με νέες ερμηνευτικές τεχνικές. Παρέχουν τη μοναδική ευκαιρία να μοιραστείτε συναρπαστικές ιστορίες στον πιο οικείο χώρο, το σπίτι.

Ενώ τα περισσότερα είναι αφιερωμένα στην ιστορία ενός διάσημου προσώπου ή εξέχουσας οικογένειας, διαθέτουν πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες. Αυτές οι κατασκευές χτίστηκαν από ανθρώπους (γηγενείς ή μετανάστες), χρησίμευαν ως χώροι εργασίας για ιδιοκτήτες και εργάτες, παρέχοντας ένα ασφαλές μέρος, όπου οι «κλειστές» ζωές τους είχαν την ελευθερία που στερούνταν στον δημόσιο χώρο.

Ήταν το σημείο για τις πιο οδυνηρές αλλά και ευχάριστες στιγμές της ζωής: γέννηση, θάνατος, ασθένεια, εκπαίδευση, φαγητά και γιορτές. Μέσα στην πάροδο των χρόνων, άνθρωποι από ένα ευρύ φάσμα οικονομικών καταστάσεων και υποβάθρων έζησαν σε αυτούς τους χώρους διαβίωσης.

Αν και είναι εύκολο να πέσουμε στην παγίδα να επιτρέψουμε στην ερμηνεία να παραμείνει όμηρος της κληρονομιάς ενός ατόμου ή ενός αρχιτεκτονικού στοιχείου, είναι σημαντικό να διερευνηθούν ερμηνευτικές επιλογές που υπερβαίνουν τα αναμενόμενα.

Πηγή: Nicola Nuttall / Unsplash

Οι στρατηγικές που πρέπει να εφαρμόσετε για να κάνετε το μουσείο σημαντικό για όλους τους ανθρώπους

Τι γίνεται, όμως, στην περίπτωση που κάποιος επιμελητής θέλει να επεκτείνει τον χάρτη των ιστοριών; Τις περισσότερες φορές η πολιτική συλλογής αλλά και τα οικονομικά στοιχεία των ιδρυμάτων αυτών στέκονται εμπόδιο.

Πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά από το συμβούλιο και το προσωπικό ο τρόπος με τον οποίο θα υλοποιηθεί το νέο εγχείρημα, θα διενεργηθεί η έρευνα και θα συμμετέχει η κοινότητα. Ακόμα, ο τρόπος προετοιμασίας του προσωπικού και των εθελοντών κρίνεται καίριος για να παραδώσουν αυτές τις νέες ιστορίες σε ένα έκπληκτο ή ακόμα και ανθεκτικό κοινό.

Ακούγεται απλό; Ούτε στο ελάχιστο! Όταν ένας οργανισμός αναρωτηθεί «τι θα γίνει αν διηγηθούμε αυτές τις νέες ιστορίες», η αληθινή δουλειά μόλις ξεκίνησε. Μετά από πολλή συζήτηση, το συμβούλιο του μουσείου θα αναλάβει μια διαδικασία στρατηγικού σχεδιασμού, που καταλήγει σε μια νέα αποστολή και ένα νέο όραμα.

Οι αλλαγές σε αυτά τα μουσεία είναι δύσκολες, καθώς μπορεί να υπάρχουν απόγονοι στο διοικητικό συμβούλιο, που να θεωρήσουν πως οι νέες αφηγήσεις υποβιβάζουν την ιστορία της οικογένειας. Κάτι που ίσως θα μπορούσε να τους καθησυχάσει είναι η διατήρηση της εμφάνισης (ή στοιχείων αυτής) και του κορμού της αφήγησης του ιστορικού σπιτιού.

Οι λύσεις, όμως, σε αυτές τις προκλήσεις βρίσκονται στην ίδια τη φύση των ιδιαίτερων αυτών μουσείων.

1. Σκεφτείτε και εξετάστε τα ζητήματα

Ένα πρώτο βήμα είναι να αρχίσετε να δίνετε ίση αξία σε όλες τις πτυχές, στη μακρά ιστορία του σπιτιού που διευθύνετε: Πόσες οικογένειες έχουν ζήσει ή εργαστεί εκεί; Ποιός έχτισε το σπίτι; Πώς θα μπορούσαν να προστεθούν οι ιστορίες τους στην τρέχουσα αφήγηση; Ποιά είναι τα θέματα που ανταποκρίνονται στην αποστολή σας, είναι σχετικά και μπορούν να ωφελήσουν την κοινότητά σας;

Επιπλέον, για κάθε επαγγελματία μουσείου είναι σημαντικό να αναλογιστεί τι συνέβαινε στη γειτονιά, τη χώρα και τον κόσμο εκείνη την εποχή. Πώς θα μπορούσαν θέματα, όπως οι οικονομικές διακυμάνσεις, ο πόλεμος, οι πολιτικές ή εθνοτικές συγκρούσεις, τα δικαιώματα και οι ρόλοι των γυναικών, τα δικαιώματα LGBTQ, η θρησκεία και η εκπαίδευση, να επιτρέψουν να επεκτείνετε απρόσκοπτα την ιστορία σας και να τη συσχετίσετε με το πώς βλέπουμε τα ίδια θέματα σήμερα; Αυτές οι νέες προσεγγίσεις θα σας βοηθήσουν να προσελκύσετε τους επισκέπτες με τρόπους που ξεπερνούν την ιστορία ενός σπιτιού, ενός ατόμου ή μιας συλλογής.

2. Δημιουργήστε ένα συνεργατικό δίκτυο στην κοινότητά σας

Αν σκέφτεστε να κάνετε μια τολμηρή ή μικρή αλλαγή, είναι επιτακτική ανάγκη να συνεργαστείτε με την κοινότητά σας. Δημιουργήστε ευκαιρίες για να προσκαλέσετε μέλη της κοινότητας και ενδιαφερόμενα μέρη να συμμετάσχουν σε ανοιχτές συζητήσεις σχετικά με τις ιδέες σας και να ζητήσετε τη συμβολή τους πριν δρομολογηθούν τα σχέδια.

Μπορεί να διαπιστώσετε ότι παραβλέπετε ορισμένες τοπικές πηγές πληροφοριών ή να ανακαλύψετε ότι οι φήμες για αυτό που σκέφτεστε προκαλούν αδικαιολόγητες ανησυχίες. Εάν υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις, είναι πολύ καλύτερο να είστε προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσετε αυτά τα ζητήματα από νωρίς πριν την υλοποίηση των αλλαγών.

Οι συνεργασίες, εάν είναι αμοιβαία επωφελείς, μπορούν να δείξουν ότι είστε ανοιχτοί σε νέες ιδέες καλωσορίζοντας το νέο κοινό. Δεδομένου ότι οι εφάπαξ συμφωνίες σπάνια προκαλούν σημαντική θεσμική αλλαγή, η συνεργασία με άλλους οργανισμούς στην κοινότητα είναι απαραίτητη.

The Anarchist Guide to Historic House Museums

3. Συνεχής και εις βάθος έρευνα

Μόλις μάθετε ποιά ιστορία ή προσωπικότητα θέλετε να προβάλετε, θα χρειαστεί να κάνετε την απαραίτητη έρευνα. Μπορεί να διαπιστώσετε ότι ξαφνικά βλέπετε πράγματα που σας διέφυγαν.

Τα τεχνουργήματα έχουν πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης ανάλογα με τις ερωτήσεις που κάνετε. Ωστόσο, οι συλλογές, οι φωτογραφίες και τα αρχεία, σε ορισμένες περιπτώσεις, υπόκεινται σε μεροληψία ως προς τον τρόπο καταγραφής τους. Επομένως θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για αναζήτηση πληροφοριών σε απροσδόκητα μέρη.

4. Ζητήστε βοήθεια

Εάν τα θέματα που προκύπτουν σας οδηγούν σε άγνωστο έδαφος, ζητήστε τη βοήθεια αξιόπιστων μελετητών ή συναδέλφων σε μουσεία. Χρησιμοποιήστε στρατηγικό σχεδιασμό για να εξερευνήσετε την ευκαιρία να προσεγγίσετε νέο κοινό με ένα νέο όραμα. Απευθυνθείτε σε αντίστοιχα μουσεία που είχαν επιτυχία στην πραγματοποίηση αλλαγών και ζητήστε συμβουλές.

5. Επενδύστε στο προσωπικό για να προσελκύσετε νέο και διαφορετικό κοινό

Για να εμπλέξετε νέα άτομα στο έργο σας, ίσως χρειαστεί να πείσετε την κοινότητά σας ότι ο οργανισμός σας αγκαλιάζει πραγματικά την αλλαγή. Οι επισκέπτες ανταποκρίνονται θετικά όταν βλέπουν ποικιλομορφία στο προσωπικό. Αυτό δείχνει ότι ο οργανισμός αντανακλά πολλαπλές προοπτικές και είναι ανοιχτός σε μια σειρά από ιδέες.

Τα ιστορικά-σπίτια μουσεία πρέπει να κάνουν ένα βήμα πίσω και να δουν τις ιστορίες που αφηγούνται και εκείνες που παραμένουν ανεξερεύνητες. Αυτές οι ανθρώπινες εμπειρίες προσφέρουν σε επισκέπτες από όλα τα κοινωνικά στρώματα, εθνοτικά υπόβαθρα, μορφωτικά επίπεδα, έναν τρόπο να «βρουν» τον εαυτό τους τόσο στη ζωή των δημοφιλών προσωπικοτήτων όσο και των λιγότερο γνωστών.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτού του είδους η αλλαγή, μικρή ή μεγάλη, χρειάζεται πρωτοβουλία και δέσμευση. Τα καλά νέα είναι ότι όλο και περισσότερα σπίτια-μουσεία κάνουν την προσπάθεια να επαναξιολογήσουν και να επεκτείνουν τις ερμηνείες τους.

Προσπαθούν να εντοπίσουν και να μοιραστούν «δύσκολες» ή κρυφές ιστορίες της διάσημης οικογένειας. Η διαδικασία αυτή προϋποθέτει έρευνα και χρόνο. Ίσως χρειαστεί να επεκτείνετε τη δήλωση αποστολής και να επανεξετάσετε την πολιτική συλλογών. Αλλά το αποτέλεσμα αξίζει τον κόπο.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top