Η εκθεσιακή διαχείριση του τραύματος

Η διαδικασία συλλογής και επιμέλειας σύγχρονων τραυματικών γεγονότων περιλαμβάνει αποφάσεις για τη διαχείριση της εμπειρίας, της γνώσης και των ανθρώπινων ιστοριών. Ως εκ τούτου, μπορεί να εισέλθει σε περίπλοκο ηθικό έδαφος, επηρεάζοντας την εργασία του επιμελητή.

Επιμέλεια αμφιλεγόμενων και τραυματικών γεγονότων

Σε σημαντικά γεγονότα που συνταρράσουν το κοινό αίσθημα, η πολιτική γνώμη είναι έντονα διχασμένη, κάτι που εντείνεται από τα ΜΜΕ ή φορείς που προβάλλουν τέτοια θέματα. Τα μουσεία, για παράδειγμα, είναι ένα μέρος όπου οι επισκέπτες γίνονται μάρτυρες του ίδιου γεγονότος. Ωστόσο, ο καθένας καταναλώνει και ερμηνεύει διαφορετικά τον πολιτισμό και την πληροφορία.

Οι οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων των μουσείων επιλέγουν να διατηρούν ουδέτερη στάση παρουσιάζοντας «και τις δύο πλευρές» ενός θέματος. Αυτό συμβαίνει, συνήθως, σε ζητήματα που έχουν χαρακτηριστεί ως αμφιλεγόμενα. Ένα από τα παραδείγματα αυτής της στρατηγικής αφορά στη συζήτηση το 1990 γύρω από την έκθεση του αεροσκάφους Enola Gay που βομβάρδισε τη Χιροσίμα.

Όταν η απαιτούμενη ισορροπία μεταξύ των διαφορετικών εκδοχών ενός γεγονότος δεν επιτυγχάνεται, είναι πιθανό να υπάρξουν αντιδράσεις. Δεν είναι μάλιστα σπάνιο η κακή πλαισίωση να αποβεί μοιραία, αν οι θέσεις ορισμένων ομάδων παρουσιάζονται ως καθαρά συναισθηματικές και όχι ως τεκμηριωμένες.

Οι εργαζόμενοι στα μουσεία που αναλαμβάνουν τη διαχείριση σύγχρονων σχετικά γεγονότων, θα πρέπει να ερευνούν, να συμβουλεύονται ειδικούς και να κρίνουν τι ακριβώς αποτελεί νόμιμο λόγο για συζήτηση και τι είναι ρητορική μίσους. Η τελευταία ενθαρρύνει τη βία, όχι τον διάλογο και ως εκ τούτου μετατοπίζει τους όρους της συζήτησης.

Συλλογή και έκθεση υλικού για τραυματικά γεγονότα

Η σύγχρονη συλλογή, συχνά, προϋποθέτει εγρήγορση, δηλαδή να ενεργεί γρήγορα και να ανταποκρίνεται σε γεγονότα, μερικές φορές ενώ αυτά βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Αυτή η προσέγγιση εξασφαλίζει ότι οι επιμελητές μπορούν να καταγράφουν σε σχεδόν πραγματικό χρόνο και να συγκεντρώνουν συλλογές, που αντικατοπτρίζουν το πώς συνέβησαν τα γεγονότα. Ανάλογη στάση διατηρήθηκε από τα μουσεία από την αρχή της πανδημίας, συγκεντρώνοντας δεδομένα.

Ωστόσο, εγείρει επίσης ζητήματα ευαισθησίας και ηθικής, ιδίως όταν ο επιμελητής μπορεί να προκαλέσει ή να σχετίζεται με κάποια τραυματική εμπειρία. Η ψυχολογία της ανθρώπινης φύσης μπορεί να επηρεάσει την αντικειμενικότητα του εργαζομένου, σε βαθμό που οι συνήθεις διαδικασίες προετοιμασίας και επιμέλειας να μην ακολουθούνται σύμφωνα με τα πρότυπα.

Ακόμα, τα μουσεία ενδέχεται να μην είναι εξοπλισμένα για να παρέχουν την απαιτούμενη ψυχολογική υποστήριξη, στα άμεσα εμπλεκόμενα άτομα, στους επισκέπτες τους, είτε στο προσωπικό τους (το οποίο πρέπει να επεξεργαστεί τόσο επαγγελματικά όσο και προσωπικά αυτό το υλικό και τις ανθρώπινες ιστορίες).

The Warmth of Other Suns Exhibition at The Phillips Collection, Washington DC. Πηγή: Lee Stalsworth.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, κάποιος μπορεί να προσεγγίζει το τραύμα από διαφορετικές θέσεις. Ίσως συλλέγοντας υλικό, που σχετίζεται με μια προσωπική του εμπειρία, ή επισκεπτόμενος ένα μουσείο, που έχει καταγράψει ένα γεγονός στο οποίο υπήρξε μάρτυρας. Με τη σειρά του, το προσωπικό του οργανισμού, το οποίο ενεργεί τόσο ως συλλέκτης αυτού του υλικού όσο και ως σημείο σύνδεσης, μεταξύ των εμπλεκόμενων ατόμων και του μουσείου, αναμένεται να εκπληρώσει έναν κοινωνικό ή υποστηρικτικό ρόλο για το κοινό.

Η μονιμότητα και οι διάφορες χρήσεις μιας συλλογής, που σχετίζεται με κάποιο τραύμα, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε ηθικά ζητήματα. Το υλικό ή οι αφηγήσεις που ίσως δώσει το κοινό, ενώ βρίσκεται στα πρώτα στάδια επεξεργασίας ενός γεγονότος, για παράδειγμα, μπορεί να είναι κάτι που νιώθει άβολα να μοιραστεί.

Συνεπώς, ο τρόπος συλλογής, τεκμηρίωσης και προβολής αυτού του υλικού είναι πολύ σημαντικός.  Η μη προσεκτική έρευνα του πλαισίου μπορεί να έχει οδυνηρές επιπτώσεις στην πηγή, το προσωπικό και το κοινό αυτού του έργου.

Η επιμελητική εργασία και το τραύμα

Το τραύμα είναι κάτι που απαιτεί σοβαρή εξέταση, καθώς είναι πιο σύνθετο από άλλα θέματα. Για να υπάρξει ολοκληρωμένη διαχείριση του τραύματος απαιτείται διατομεακή εργασία και άνθρωποι με ενσυναίσθηση να καθοδηγούν την έρευνα.

Τα μουσεία μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην επούλωση και οι συλλογές να αποτελέσουν μέρος αυτής της διαδικασίας. Για τον επιμελητή που αναλαμβάνει την έρευνα ενός τραυματικού γεγονότος, υπάρχουν ορισμένες συστάσεις, που δύνανται να υποστηρίξουν το έργο του.

1 – Κατά το στάδιο του σχεδιασμού προτείνεται η συνεργασία με άτομα που έχουν βιώσει το γεγονός, το οποίο επιμελείστε. Δημιουργήστε μια άτυπη ομάδα εργασίας για να προσεγγίσετε σφαιρικά τα γεγονότα. Θα πρέπει, παρ’ όλα αυτά, να τους ενημερώσετε για το τι θα περιλαμβάνει η διαδικασία, ώστε να επιλέξουν συνειδητά τη συμμετοχή τους.

2 – Οι συλλογές ή οι εργασίες που σχετίζονται με εμπειρίες, συχνά, συνοδεύονται από επανεπεξεργασία τραυμάτων. Σκεφτείτε πού μπορεί να υπάρχουν σημεία «πυροδότησης» στο έργο και ενεργήστε αποτελεσματικά.

3 – Η πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να είναι θεραπευτική, αλλά δεν αρκεί για να υποστηρίξει τους συμμετέχοντες. Εάν το έργο περιλαμβάνει εργασία με το κοινό, είναι απαραίτητο να υπάρχει ένας χώρος ηρεμίας στο μουσείο. Ακόμα, πριν ξεκινήσετε, βεβαιωθείτε ότι έχετε καλές διασυνδέσεις με άλλους φορείς, στους οποίους μπορείτε να παραπέμψετε τους ανθρώπους αν χρειάζονται βοήθεια.

4 – Τέλος, θέστε κάποια όρια. Κάνοντας αυτού του είδους την εργασία θα δημιουργήσετε αναπόφευκτα δεσμούς με διαφορετικούς ανθρώπους. Το να ακούτε ιστορίες για τραυματικές εμπειρίες μπορεί να είναι πολύ συναισθηματική και δύσκολη δουλειά. Για αυτό το λόγο, καλό θα ήταν εξαρχής να θέσετε τα όρια μιας υγιούς συναισθηματικής εμπλοκής με το έργο.

Με καλό προγραμματισμό και γνώμονα την ηθική υποχρέωση που έχετε απέναντι σε άτομα, ιστορικά γεγονότα και το μουσείο, θα είστε σε θέση να προσεγγίσετε πολύπλευρα το θέμα και να αναδείξετε αθέατες πλευρές. Ίσως ακόμα να καταφέρετε να συμβάλετε στην επούλωση τραυματικών εμπειριών που διαιωνίζονται, ταλανίζοντας τους ανθρώπους και τις κοινωνίες.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top