Το μουσείο ως μέλος κοινοτικών συστημάτων υγείας

Σε χώρες όπως η Αγγλία ή ο Καναδάς, τα μουσεία έχουν ήδη ξεκινήσει να συνάπτουν μόνιμες συνεργασίες με φορείς υγείας. Τα προγράμματα που σχεδιάζονται, απευθύνονται είτε σε συγκεκριμένες ομάδες-στόχους που έχουν διαγνωστεί με κάποια ασθένεια είτε στο γενικό πληθυσμό.

Το μουσείο μετασχηματίζεται

Ο ρόλος του μουσείου από τη δημιουργία του έως σήμερα ήταν καθοριστικός τόσο με την πολιτική και ιδεολογική, όσο και με τη συμβολική του σημασία, καθώς στην αφήγησή του αποτυπώνεται η κοινωνική και πολιτισμική ταυτότητα του λαού. Όσο οι κοινωνίες εξελίσσονται, όμως, σε μια προσπάθεια να παραμείνει επίκαιρο και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και επιθυμίες των ανθρώπων, μετασχηματίζεται. Αποκτά νέους ρόλους και προσφέρει διαφορετικές υπηρεσίες στην κοινωνία.

Βασικός στόχος του μουσείου καθίσταται η εμπειρία επισκέπτη τόσο στον πραγματικό όσο και στο διαδικτυακό χώρο, αλλά και η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κόσμου σχετικά με κοινωνικά ζητήματα. Δημιουργώντας διαύλους επικοινωνίας με τους ανθρώπους και τις κοινωνίες στις οποίες δραστηριοποιείται, παύει να είναι κάτι στατικό, αλλά μετατρέπεται σε δυναμικό φορέα αλλαγής.

Τις τελευταίες δεκαετίες, συγκεκριμένα, παρατηρείται μια μεθόδευση προς δημιουργία μουσειακών προγραμμάτων και δραστηριοτήτων που σκοπό έχουν, πέρα από ευκαιρίες μάθησης και απόκτησης δεξιοτήτων, να προκαλέσουν συναισθήματα, να εμπνεύσουν, να προβληματίσουν.

Η κίνηση αυτή στοχεύει στη συμπερίληψη διευρυμένων ομάδων κοινού που δεν ανήκαν «παραδοσιακά» στις ομάδες-στόχους των μουσείων. Μάλιστα, η συνολική μουσειακή εμπειρία φάνηκε να προσφέρει πολλαπλά οφέλη, ακόμα και σε άτομα που εμφανίζουν νοητικές, σωματικές ή ψυχικές διαταραχές.

Κοινοτικά συστήματα υγείας

Ο εν δυνάμει θεραπευτικός ρόλος του μουσείου αποτέλεσε βάση και αφορμή, ώστε να συμπεριληφθεί σε συνεργατικά δίκτυα φορέων, που στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των συμμετεχόντων μέσα από ειδικά διαμορφωμένα προγράμματα.

Πρόκειται για τα κοινοτικά συστήματα υγείας (community-based care systems), τα οποία αποτελούν αναδυόμενα μοντέλα παρέμβασης, που βασίζονται στην κοινότητα και τις υπηρεσίες της, λειτουργώντας ως μηχανισμός αλλαγής.

Συμπεριλαμβάνουν ένα μεγάλο αριθμό από επιχειρήσεις- δημόσιες, ιδιωτικές και κοινοτικές- όπως και επαγγελματίες από διαφορετικούς κλάδους, οι οποίοι συνεργάζονται με σκοπό την προαγωγή της υγείας και τη βελτίωση των κοινωνιών, με παροχές που έχουν τη βάση τους στην κοινότητα. Οι επαγγελματίες του δικτύου, μέσω της κοινωνικής συνταγογράφησης, παραπέμπουν ασθενείς σε κοινωνικές δραστηριότητες, και όχι δομές υγείας για να ενισχύσουν την ευημερία τους.

Το μουσείο ως μέλος κοινωνικών συστημάτων υγείας

Το μουσείο, ως συνεργαζόμενος φορέας σε αντίστοιχα δίκτυα, συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της ευημερίας και βελτίωση της ποιότητας ζωής των συμμετεχόντων, μέσα από τις υπηρεσίες που μπορεί να προσφέρει. Υλοποιεί προγράμματα και δραστηριότητες, που αμβλύνουν το αίσθημα μοναξιάς και την απομόνωση, αλλά και συνεδρίες με χρήση μουσειακών αντικειμένων (object therapy) σε ασθενείς με χρόνιες ασθένειες που νοσηλεύονται.

Το ίδιο απολαμβάνει εξίσου οφέλη, όπως η ανταλλαγή τεχνογνωσίας, η υποδοχή διευρυμένων ομάδων κοινού, που έρχονται σε επαφή και μαθαίνουν για τις συλλογές ή η συμμετοχή του σε καινοτόμες δράσεις, που συντελούν στην εξέλιξη του.

Επιπροσθέτως, η πρόσληψη προσωπικού ή εθελοντών συντείνει στην κατανόηση του πολιτισμού, στη διάδοση του ρόλου του μουσείου και στην αύξηση της απασχολησιμότητας στην περιοχή. Τέλος, η συμμετοχή ή διοργάνωση προγραμμάτων που αφορούν σε ευπαθείς ομάδες επιτρέπει την εκπαίδευση του προσωπικού του μουσείου, την ανάπτυξη της ενσυναίσθησης, αλλά και τον αποστιγματισμό και κοινωνική ένταξη των πληθυσμών- στόχων.

Τα κοινοτικά συστήματα υγείας (community-based care systems), αποτελούν αναδυόμενα μοντέλα παρέμβασης, που βασίζονται στην κοινότητα και τις υπηρεσίες της, λειτουργώντας ως μηχανισμός αλλαγής.

Κοινωνική συνταγογράφηση

Η κοινωνική συνταγογράφηση (social prescribing) αναφέρεται στην παραπομπή ασθενών σε κοινωνικές δραστηριότητες, και όχι δομές υγείας, προκειμένου να βελτιώσουν την υγεία και ψυχολογία τους.. Τα άτομα, ανάλογα τις ανάγκες τους, μπορούν να επιλέξουν την κοινωνική τους θεραπεία, αξιοποιώντας το χρόνο τους δημιουργικά. Η εναλλακτική αυτή προσέγγιση περιλαμβάνει πληθώρα δραστηριοτήτων, με τις οποίες μπορεί να ασχοληθεί κανείς, όπως καλλιτεχνικές, αθλητικές, πολιτιστικές κ.ο.κ..

Οι περισσότερες έρευνες που έχουν διεξαχθεί πάνω στην κοινωνική συνταγογράφηση, ή κοινωνική παραπομπή όπως αποκαλείται, αναφέρονται σε μια ολιστική θεραπεία που προσφέρει ευκαιρίες μάθησης, ψυχαγωγίας, χαλάρωσης και ευεξίας. Οι συμμετέχοντες σε προγράμματα κοινωνικής συνταγογράφησης εμφανίζουν μείωση των επισκέψεων σε υπηρεσίες υγείας, αλλά και στην πρόσληψη φαρμάκων, ενώ παράλληλα τα κράτη ανακουφίζονται από δαπάνες προς υγειονομικές δομές.

Η συνεργασία μεταξύ πολιτών, ασθενών, φροντιστών, εθελοντών και κοινωνικών ή μη φορέων δίνει, επίσης, την ευκαιρία για εφαρμογή αποτελεσματικών πρακτικών, που στοχεύουν στην αντιμετώπιση των χρόνιων ή ήπιων προβλημάτων υγείας. Ακόμα, βελτιώνει τις ήδη υπάρχουσες παροχές, ώστε όλοι να μπορούν να μετέχουν σε ένα αποδοτικό σύστημα υγείας, το οποίο στοχεύει στη βιωσιμότητα των κοινοτήτων και στην καλύτερη ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top