Σε απρόβλεπτες συνθήκες, ίσως επιβιώσει μόνο το «δημιουργικό μουσείο»

Το «δημιουργικό μουσείο» ενθαρρύνει τον προβληματισμό, τον πειραματισμό εσωτερικά αλλά και εξωτερικά και μετατρέπεται σε συμμετοχικό και «ζωντανό» περιβάλλον.

Τα τελευταία χρόνια, ο ρόλος των μουσείων έχει υποστεί μια ριζική αλλαγή, αφού από αποθετήριο κληρονομιάς και δημόσια υπηρεσία μετατράπηκε σε μέσο κοινωνικής αλλαγής δίνοντας έμφαση στο ρόλο του στη μη τυπική εκπαίδευση, στο διάλογο, τη δημιουργικότητα και την καινοτομία.

Το δημιουργικό μουσείο

Ως κοινωνικό θεσμικό όργανο, το σύγχρονο μουσείο συνδέεται εγγενώς με την καινοτομία. Τα μουσεία αναμένεται όχι μόνο να προστατεύουν και να διατηρούν τις συλλογές τους, αλλά και να τις παρουσιάζουν με ένα δημιουργικό τρόπο στον επισκέπτη. Αυτή η δημιουργικότητα είναι απαραίτητη για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη του μουσείου, λειτουργώντας ως «ζωντανή» πλατφόρμα για διάλογο.

Συγκεκριμένα, χρειάζεται να πραγματοποιούν προγράμματα, που να αναδεικνύουν τις τοπικές παραδόσεις, αλλά και την περιοχή, διαδραματίζοντας παράλληλα σημαντικό ρόλο στον τουρισμό. Επιπλέον, συνίσταται μέσα από τις εκθέσεις τους να θίγουν επίκαιρα θέματα, εμπλέκοντας τους επισκέπτες και δημιουργώντας σχέσεις με τους ανθρώπους.

Έτσι, οι συνεργασίες με κοινοτικούς και κοινωνικούς φορείς θα δώσουν την ευκαιρία για ανάπτυξη και θα συμβάλλουν στη διαμόρφωση της αίσθησης του ανήκειν στους κατοίκους. Με άλλα λόγια, η δημιουργικότητα και η καινοτομία που θα επιδείξουν, θα πρέπει να συμβαδίζουν με την κουλτούρα των κατοίκων, με κατανόηση στις επιθυμίες τους, ώστε οι προτάσεις που θα παρουσιάσουν να καλύπτουν τα «κενά» που αναδεικνύονται.

Τι είναι όμως δημιουργικότητα; Πώς αποτυπώνεται και εκδηλώνεται σε τομείς που δεν είναι αμιγώς καλλιτεχνικοί; Μπορεί ένα μουσείο να χαρακτηριστεί δημιουργικό;

Πώς αποτυπώνεται η δημιουργικότητα στις μουσειακές δράσεις;

Το «δημιουργικό μουσείο» ενθαρρύνει το προσωπικό του να εξελίσσεται και να προσαρμόζεται μέσα σε μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα και αυτό είναι δυνατό μέσω της έρευνας, αλλά και της συμμετοχής του σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες.

Imants Ziedoni -Ζωντανή μουσική σε έκθεση

Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί το μουσείο ¨Imants Ziedoni¨ στη Λετονία, το οποίο το 2018 πραγματοποίησε το πρόγραμμα ¨All Truths¨, που συμπεριελάμβανε μια έκθεση η οποία συνδυάστηκε με συναυλία. Το μουσείο θέλησε μέσα από μια δημιουργική προσέγγιση να παρουσιάσει τη συνεισφορά του ποιητή  Imants Ziedonis στην κουλτούρα της Λετονίας.

Συγκεκριμένα, συνδυάζοντας τη μουσική, τη λογοτεχνική και πολιτιστική παράδοση της χώρας, αναδείχθηκε τόσο το μουσείο όσο και ο ρόλος του στην κοινωνία. Μάλιστα, η πρωτοβουλία αυτή υποδέχθηκαν θετικά τα 2500 άτομα, που παρευρέθηκαν.

Estonian Maritime Museum – Ευελιξία στον τρόπο λειτουργίας

Σε κάτι αντίστοιχο στοχεύει το Ναυτικό Μουσείο της Εσθονίας, έχοντας δημιουργήσει μόνιμους χώρους για εναλλακτικές δραστηριότητες και εκδηλώσεις.

Από τη μια, έχει δημιουργήσει ένα χώρο υψηλών προδιαγραφών που προσφέρει υπηρεσίες ψυχαγωγίας, διαθέτοντας παράλληλα παροχές εστίασης. Το μουσείο επέλεξε την ευελιξία στον τρόπο λειτουργίας, περιεχομένου και σχεδίασης δράσεων, έτσι ώστε να βελτιώσει την έως τότε «εικόνα» του και να αναβαθμίσει την εμπειρία του επισκέπτη.

Επιπλέον, το ίδιο μουσείο διοργανώνει καινοτόμα εκπαιδευτικά εργαστήρια, με χρήση εναλλακτικών μεθόδων και περιεχομένου. Αναλαμβάνει το ρίσκο, με σκοπό να προσφέρει στο κοινό το κατάλληλο χώρο όπου θα δημιουργήσουν, θα προβληματιστούν, θα αλληλεπιδράσουν, θα ανακαλύψουν.

Χρησιμοποιώντας ως εργαλείο τη δημιουργική σκέψη (creative thinking) και ενθαρρύνοντας τη συνεργασία και ανταλλαγή απόψεων μετατρέπεται σε ανοιχτό χώρο πειραματισμού και καινοτομίας. Αυτή η διεπιστημονική πρακτική που επιλέγεται μέσα από τη συνεργασία με επιχειρήσεις τεχνολογίας, εκπαίδευσης, μάρκετινγκ δημιουργεί νέες ευκαιρίες τόσο για το μουσείο και το προσωπικό του όσο και για τους επισκέπτες.

BMW Guggenheim Lab

Food We Cook- Συνδέοντας την παράδοση με την τοπική ταυτότητα

Το «δημιουργικό μουσείο» φροντίζει ακόμα να αλληλεπιδρά με τις κοινότητες και να προάγει τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες του τόπου.

Το Εθνικό Μουσείο της Εσθονίας διαθέτει μια συλλογή με αντικείμενα, φωτογραφίες και αρχειακό υλικό που σχετίζονται με το φαγητό. Κατανοώντας πως είναι ένα θέμα που απασχολεί το κοινό όλο και περισσότερο, υλοποίησε έκθεση σε συνεργασία με τοπικούς συλλόγους και επιχειρήσεις.

Κατά τη διάρκεια του γεγονότος, πραγματοποιούνταν σεμινάρια, ομιλίες και εργαστήρια, με σκοπό να γνωρίσει ο κόσμος τα ιδιαίτερα προϊόντα της περιοχής, να τονωθεί η τοπική αγορά και να προβληθεί η πολιτιστική ταυτότητα. Επαγγελματίες της γαστρονομίας συνεργάστηκαν με το μουσείο και αλληλεπέδρασαν με το κοινό, ανταλλάζοντας συνταγές, απόψεις και εμπειρίες.

Ακόμα, η παρουσίαση παραδοσιακών φαγητών μέσα από μοντέρνες προσεγγίσεις, συνέβαλε στην εξέλιξη και ανάδειξη των προϊόντων. Συνολικά, το μουσείο προσπάθησε να εμπλέξει τον επισκέπτη σε μια δημιουργική διαδικασία, η οποία συνέδεε την παράδοση και την τοπική ταυτότητα με τη σύγχρονη κοινωνία και τις ανάγκες της.

BMW Guggenheim Lab- Δημιουργικές δράσεις με εξωστρέφεια

Τέλος, το «δημιουργικό μουσείο» προάγει την καινοτομία και τον πειραματισμό, ενώ μοιράζεται με τους ανθρώπους τη τεχνογνωσία. Αυτό δεν είναι απαραίτητο να πραγματοποιείται μόνο στο φυσικό χώρο, ούτε να έχει ως επίκεντρο το μουσείο.

Για παράδειγμα, το ¨BMW Guggenheim Lab¨ είναι ένα κινητό εργαστήρι, το οποίο δημιουργήθηκε από την πρωτοβουλία του ιδρύματος ¨Solomon R. Guggenheim Foundation¨ και της ομάδας ¨BMW GROUP¨.

Σκοπός του είναι να προσφέρει αστική αναγέννηση, μέσω δημιουργικών και συνεργατικών δράσεων, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων. Έως τώρα έχει «ταξιδέψει» σε αρκετές χώρες, στις οποίες προσέφερε ανάπλαση αστικού ιστού με δημιουργία πάρκων ή καλλιτεχνικών εγκαταστάσεων.

Ακόμα και μικρές εικαστικές παρεμβάσεις σε δημόσιο χώρο είναι δυνατό να αλλάξουν τη ζωή των πολιτών και την καθημερινότητα τους. Η εξωστρέφεια που επιδεικνύει το μουσείο μπορεί να προσφέρει πολλαπλά οφέλη στην κοινωνία και τους ανθρώπους της, μέσα από την επαφή και αλληλεπίδραση.

Παρά το γεγονός που πρόκειται για δράσεις που δεν εκτυλίσσονται μέσα ή γύρω από το μουσείο, με αφορμή το ίδρυμα και το εργαστήριο, δίνεται τη δυνατότητα για εμπλοκή των ανθρώπων σε δημιουργικές δράσεις και μέσα από αυτό, οι άνθρωποι κατανοούν καλύτερα τι πρεσβεύει το ίδιο το μουσείο και ποιός είναι ο κοινωνικός του ρόλος και σκοπός.

Η αυθεντικότητα και η ποιότητα των παροχών είναι αυτές που θα αποτελέσουν προστιθέμενη αξία στο μουσείο και θα το καταστήσουν ζωτικό κομμάτι της κοινωνίας. Επιπλέον, οι πρωτοποριακές συνεργασίες δίνουν τη δυνατότητα για νέες προσεγγίσεις σε παραδοσιακά θέματα, ενώ τονώνουν την τοπική οικονομία.

Το μουσείο, ως σημείο διασταύρωσης και χώρος όπου μπορούν να εκφραστούν και να διερευνηθούν κοινωνικές και πολιτιστικές διαστάσεις της κοινωνίας, δίνει το έναυσμα για αμέτρητες δυνατότητες ανάγνωσης και ερμηνείας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top