Η βιομηχανία της πειρατείας τέχνης ανθίζει στο διαδίκτυο

Από σελίδες καταλόγων εκθέσεων που διατίθενται στην αγορά και εκτυπώσεις μέχρι πλαστά «εξουσιοδοτημένα» αντίγραφα των Haring και Warhol, ζούμε στη χρυσή εποχή πειρατείας της τέχνης. Με ποιούς τρόπους λειτουργεί και πως μπορείτε να προφυλαχτείτε από επίδοξους απατεώνες;

Αν και είναι άσχημα νέα για πιθανούς αγοραστές, δεν ισχύει το ίδιο και για τολμηρούς πωλητές. Με ελάχιστη εξουσία να τους αστυνομεύει, καλείστε μόνοι σας να προσδιορίσετε εάν ένα έργο τέχνης είναι πλαστό ή όχι. Αυτό είναι ένα πρόβλημα σε πλατφόρμες, όπως το eBay, το Etsy και το Amazon, οι οποίες βασίζονται κυρίως σε καταγγελίες για τον εντοπισμό ύποπτων πωλητών.

Η διαδικτυακή αγορά τέχνης είναι γεμάτη από αντίγραφα και πλαστά

Αν ασχολείστε με την πώληση παράνομων αντιγράφων τέχνης στο διαδίκτυο, αυτή είναι πραγματικά μια χρυσή εποχή. Ισχύει ιδιαίτερα για πωλήσεις εικόνων που αποδίδονται σε διάσημους καλλιτέχνες, όπως ο Andy Warhol, ο Keith Haring ή ο Jean-Michel Basquiat.

Το 2012, τόσο το Basquiat Estate όσο και το Keith Haring Foundation σταμάτησαν να πιστοποιούν τα έργα τους. Παράλληλα, το ίδρυμα Andy Warhol υπογράμμισε πως η μακροχρόνια πολιτική του είναι ότι «δεν προσφέρει απόψεις για έργα τέχνης που υποτίθεται ότι είναι του Andy Warhol».

Οι «συνένοχες» πλατφόρμες

Επειδή οι πλατφόρμες κερδίζουν χρήματα από ολοκληρωμένες συναλλαγές, έχουν ένα αντικίνητρο να ελέγχουν ενεργά τις λίστες έργων τέχνης τους. Κρίνοντας από τον αριθμό των πωλήσεων κάθε χρόνο, αυτές οι πλατφόρμες εισπράττουν εκατοντάδες χιλιάδες, αν όχι εκατομμύρια κάθε χρόνο από χρεώσεις. Επομένως, γιατί να ακυρώσουν αυτές τις συναλλαγές;

Επιδιώκοντας παθητικές ροές εισοδήματος, πολλοί πωλητές δεν έχουν καν φυσικό απόθεμα. Έτσι, χρησιμοποιώντας υπηρεσίες «εκτύπωσης κατ’ απαίτηση», όπως το Printbest, που συνδέονται επίσης με το Shopify, το Etsy και το eBay, καθιστούν εξαιρετικά εύκολη τη δημιουργία ενός ηλεκτρονικού καταστήματος.

Ένας πωλητής χρειάζεται απλώς να ανεβάσει εικόνες και στη συνέχεια να προωθήσει το κατάστημα στο διαδίκτυο. Η πλατφόρμα κάνει τα υπόλοιπα — συμπεριλαμβανομένης της εκτύπωσης και της αποστολής του πραγματικού αντικειμένου.

Μερικοί απατεώνες παραπλανούν τους αγοραστές, χρησιμοποιώντας ορολογία τέχνης, ώστε να πείσουν πως πρόκειται για αυθεντικό πίνακα ή εκτύπωση, ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι. Επειδή η σκόπιμη πώληση πλαστών έργων τέχνης είναι παράνομη, οι περισσότεροι χρησιμοποιούν γλώσσα στην περιγραφή τους η οποία είναι σε θέση να τους «καλύψει» σε περίπτωση που συλληφθούν να πουλάνε πλαστά.

Ορισμένοι πωλητές, φυσικά, ισχυρίζονται κατηγορηματικά ότι το προϊόν τους είναι αυθεντικό. Παρακάτω είναι μερικά παραδείγματα πλαστών αντικειμένων που πωλούνται με παραπλανητικές καταχωρήσεις.

Σελίδες καταλόγου που πωλούνται ως εκτυπώσεις

Όσο απίθανο κι αν ακούγεται, υπάρχουν αρκετοί πωλητές που ελπίζουν να «περάσουν» σελίδες από βιβλία τέχνης ή καταλόγους εκθέσεων ως “vintage prints”. Ένα τέτοιο παράδειγμα στο eBay ήταν μια εκτύπωση με ιδιόχειρη υπογραφή του “Portrait of Grace Jones” του Keith Haring. Με βάση τον τίτλο και μόνο, θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι πρόκειται για μια αυθεντική εκτύπωση από τον Haring.

Οι φωτογραφίες έδειχναν την υπογραφή και ένα πιστοποιητικό γνησιότητας (COA). Ωστόσο, ύποπτα, το COA ανέφερε μια ημερομηνία του 2002, όχι από το Ίδρυμα Haring αλλά από τον ίδιο τον πωλητή. Το κομμάτι ήταν μια βιβλιοθήκη που αφαιρέθηκε από την αρχική του δημοσίευση και παρουσιάστηκε ως αυτόγραφο που συνήθως δίνεται για θαυμαστές, ιδιοκτήτες γκαλερί, εγκαίνια εκθέσεων ή φίλους. Η υπογραφή αυτή καθ’ αυτή δεν προέρχεται από μια περιορισμένης έκδοσης αριθμημένη σειρά.

Όταν του ζητήθηκε να διευκρινίσει την αυθεντικότητά του, ο πωλητής απάντησε: «Αυτό το είδος τέχνης δεν έχει ιστορικό στο οποίο να βασίζεται η προέλευση. Επομένως, είναι αδύνατο να πούμε με βεβαιότητα ότι ο Keith Haring υπέγραψε το κομμάτι. Αγόρασα το κομμάτι πιστεύοντας ότι είναι υπογεγραμμένο από το χέρι του Keith Haring».

Ωστόσο, εξακολουθεί να προσφέρεται ως vintage print υπογεγραμμένο από τον καλλιτέχνη. Δεν υπάρχει καμία αξία σε ένα COA από έναν πωλητή που δεν μπορεί να επαληθεύσει τη γνησιότητα αυτού που πουλά. Η μόνη λειτουργία που μπορεί να εξυπηρετήσει ένα τέτοιο έγγραφο είναι να ξεγελάσει ανθρώπους που δεν έχουν τις απαραίτητες γνώσεις.

Η πολιτική του Ebay δηλώνει ξεκάθαρα ότι οι χρήστες θα πρέπει να απέχουν από τη λίστα οποιωνδήποτε έργων εάν δεν είναι σίγουροι για την αυθεντικότητα. Φυσικά, το eBay δεν παρακολουθεί ενεργά τις προσφορές δημοπρασίας, αλλά βασίζεται σε εμπόρους, συλλέκτες, ειδικούς, αγοραστές και πιθανούς αγοραστές για να τους ενημερώσουν για προβλήματα που σχετίζονται με συγκεκριμένα έργα τέχνης.

Πλαστοί πίνακες ζωγραφικής

Οι πλαστοί πίνακες προσφέρονται συνεχώς σε δημοπρασίες eBay. Πρόσφατα, ένα υποτιθέμενο πρωτότυπο Basquiat καταχωρήθηκε για 199.000 $. Η περιγραφή ήταν αρκετά ασαφής αναφέροντας κυρίως την προέλευση του έργου ως «συλλέκτης που πέθανε το 2013» χωρίς να παρέχει κανένα στοιχείο ή απόδειξη.

Όταν του ζητήθηκε απόδειξη γνησιότητας, ο πωλητής είπε ότι είχε επικοινωνήσει με τον οίκο Christie’s, αλλά δεν είχε τύχη μέχρι στιγμής, και γι’ αυτό, το έργο τέχνης δημοσιεύεται στο eBay. «Τα βρήκα σε μια αποθήκη και δεν γνωρίζω αν είναι αυθεντικοί ή όχι».

Αυτή η απάντηση, φυσικά, είναι ένα τέλειο παράδειγμα της επιθυμίας να διατηρήσουμε μια αληθοφανή άρνηση. Ταυτόχρονα παραδέχεται ότι οι πίνακες μπορεί να μην είναι αληθινοί και αφήνει τους πιθανούς αγοραστές να το εκτιμήσουν. Η εύλογη άρνηση είναι μια νομική γκρίζα ζώνη που εξυπηρετεί πολλούς αγοραστές.

Η αλήθεια είναι ότι ο καθένας μπορεί να κάνει ένα αντίγραφο ενός πίνακα, να προσθέσει μια ψεύτικη υπογραφή και να τον πουλήσει ως «πρωτότυπο». Μάλιστα πωλούνται, μεταξύ άλλων, πλαστοί πίνακες ζωγραφικής Botero, Haring, Basquiat και Van Gogh.

Εκτυπώσεις καμβά κατ’ απαίτηση

Στην πλατφόρμα Etsy πουλήθηκαν, μεταξύ άλλων, εικόνες που διαφημίζονταν ως έργα του Banksy και του Haring. Όταν ο πωλητής ερωτήθηκε αν τα έργα ήταν αληθινά και αν ήταν εξουσιοδοτημένος έμπορος, απάντησε: «Φτιάχνω εικόνες υψηλής ανάλυσης στο διαδίκτυο. Ο Keith έδωσε την άδεια να αναπαραχθούν οι φωτογραφίες στον ιστότοπό του. Οι πελάτες μου είναι πολύ ικανοποιημένοι με τα προϊόντα.»

Ο ίδιος φαίνεται να εδρεύει στην Τουρκία, αλλά ο ιστότοπος του Ιδρύματος Haring αναφέρει ξεκάθαρα ότι το Keith Haring Studio κατέχει τα διεθνή πνευματικά δικαιώματα για όλα τα έργα που δημιουργούνται από τον καλλιτέχνη και «το έργο τέχνης του δεν μπορεί να αναπαραχθεί με οποιονδήποτε τρόπο χωρίς ρητή γραπτή άδεια από τον Haring Studio».

Σε περιπτώσεις όπως αυτές, δεν πλήττεται ο αγοραστής, αλλά οι κάτοχοι των δικαιωμάτων έργων του Haring. Όταν αδίστακτοι πωλητές κλέβουν τη δουλειά των καλλιτεχνών, βγάζουν χρήματα στις «πλάτες» των καλλιτεχνών, ή σε αυτήν την περίπτωση, του Keith Haring Studio.

Αναπαραγωγές αφίσας έκθεσης

Πολλοί πωλητές ξανατυπώνουν αφίσες εκθέσεων. Ομοίως με τους προμηθευτές καμβάδων Haring print-on-demand, διατίθενται πολλές σελίδες με αναπαραγωγές διάσημων αφισών εκθέσεων. Όταν ερωτήθηκε κάποιος για μια κλασική αφίσα που δημοσιεύτηκε από το Μουσείο Whitney, ο πωλητής του Etsy απάντησε προσπαθώντας να δωροδοκήσει με μια δωρεάν εκτύπωση:

«όπως αναφέρεται παντού στον ιστότοπο, αυτά που διασώζω, τα ψηφιοποιώ, ρετουσάρω και τα μοιράζομαι. Εάν ενδιαφέρεστε για το αρχείο για εκτύπωση μόνοι σας, ενημερώστε με και θα σας το στείλω ευχαρίστως και δωρεάν. Αυτό το έργο αφορά περισσότερο το να το μοιράζεσαι με άλλους ενθουσιώδεις παρά οτιδήποτε άλλο».

Παρά το προφανές πάθος αυτού του χρήστη για την έννοια του εκδημοκρατισμού της πρόσβασης στην τέχνη, υπάρχει χρέωση για τα αντίγραφα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν είναι νόμιμη η επανεκτύπωση έργων που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα χωρίς την άδεια του κατόχου των πνευματικών δικαιωμάτων — ακόμα κι αν δηλώσετε ότι είναι αντίγραφα. Στην πραγματικότητα, υπάρχει ένα όνομα για αυτή την πρακτική: πειρατεία.

Επειδή το eBay επιτρέπει την εντελώς ιδιωτική υποβολή προσφορών, καθιστά δύσκολη την ανίχνευση της πρακτικής της προσφοράς shill. Ουσιαστικά πρόκειται για τη σκόπιμη υποβολή προσφορών εκ μέρους του πωλητή για να αυξήσει τεχνητά την τιμή του αντικειμένου του που δημοπρατείται.

Όταν ένας πιθανός αγοραστής βλέπει ότι οι πλειοδότες ανταγωνίζονται για ένα έργο τέχνης, αυτό το κατασκευασμένο ενδιαφέρον του δίνει έναν αέρα νομιμότητας και αυθεντικότητας. Με έναν ψεύτικο λογαριασμό, ένας πωλητής μπορεί να κερδίσει τη δική του δημοπρασία σε χαμηλή τιμή — και ακόμη και να αφήσει θετικά σχόλια στον εαυτό του!

Στο τέλος της ημέρας, το σύστημα δημοπρασιών έργων τέχνης έχει σχεδιαστεί για να κερδίζει χρήματα, όχι να χάνει. Οι μεγάλοι οίκοι δημοπρασιών και οι αγορές τείνουν να είναι πιο σχολαστικοί στην προσέγγισή τους για τον έλεγχο των πωλητών, αλλά ακόμα και τότε — εκτός κι αν κάποιος μπορεί να αποδείξει ότι κάτι είναι πραγματικό – θυμηθείτε να κάνετε ερωτήσεις και τη δική σας έρευνα. Όπως πάντα απαιτείται προσοχή!

Πηγή:  hyperallergic

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top