Generative Art: Στα όρια μεταξύ ανθρώπου και μηχανής

Η Generative Art (Παραγωγική Τέχνη) είναι ένα στυλ τέχνης των Νέων Μέσων, που μπορεί να αναφέρεται και ως Coding Art, Interactive Art ή Generative Design. Xρησιμοποιεί αυτόνομα συστήματα ή αλγόριθμους για την τυχαία παραγωγή περιεχομένου και μπορεί να λάβει διάφορες μορφές, συμπεριλαμβανομένης της μουσικής, της λογοτεχνίας και των γραφικών υπολογιστών.

Για τους περισσότερους από εμάς, η πανδημία σήμαινε την «αντικατάσταση» της φυσικής με την ψηφιακή επικοινωνία. Για ορισμένους, όμως, ο συνδυασμός τέχνης και τεχνολογίας δεν είναι κάτι τόσο καινούργιο.

Πολλοί καλλιτέχνες εργάζονται στον οριακό χώρο μεταξύ του ψηφιακού και του πραγματικού εδώ και δεκαετίες. Τι είναι, λοιπόν, η παραγωγική τέχνη; Με πολύ απλά λόγια, είναι μια μορφή ψηφιακής τέχνης, που παράγεται τυχαία, είτε αυτό γίνεται με τη χρήση αυτόνομων μηχανών είτε αλγορίθμων.

Στις μέρες μας, το αυτόνομο σύστημα είναι, συνήθως, μια μηχανή με αλγόριθμο, που παράγει τέχνη τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, ο όρος με μια ευρύτερη ιστορική έννοια αναφέρεται σε οποιαδήποτε μη ανθρώπινη οντότητα, που είναι ικανή να επιλέγει ανεξάρτητα πτυχές ενός έργου τέχνης, που κανονικά θα απαιτούσαν άμεση επιλογή από τον καλλιτέχνη.

Πώς γεννήθηκε η παραγωγική τέχνη

Με ρίζες στην επιστήμη και τη μηχανική, μπορεί να προκαλεί σύγχυση το πώς τα παραγωγικά συστήματα βρήκαν το δρόμο τους στον κόσμο της τέχνης. Η εξερεύνηση και ο πειραματισμός με υπολογιστές και μηχανικές συσκευές ξεκίνησαν στα πανεπιστημιακά ερευνητικά εργαστήρια, όπου συχνά βρίσκονταν οι πιο προηγμένες και ισχυρές τεχνολογίες.

Η παραγωγική τέχνη έχει τη δυνατότητα να ωφελήσει τόσο τους επιστήμονες όσο και τους καλλιτέχνες, ειδικά τους ερασιτέχνες, στους οποίους επιτρέπει να πειραματιστούν με το έργο τους. Η ομορφιά της παραγωγικής τέχνης εντοπίζεται στις απεριόριστες δυνατότητες δημιουργίας που προσφέρει.

Ένα σενάριο σχεδιάζεται από τον χρήστη ή τον καλλιτέχνη, καθώς αυτός θέτει τη διαδικασία σε κίνηση, και στη συνέχεια το στοιχείο της τύχης επιδρά και ιδού! Έχετε ένα μοναδικό έργο ψηφιακής τέχνης. Δεν σας αρέσει; Θέστε τη διαδικασία σε κίνηση ξανά, για να δημιουργήσετε ένα νέο έργο σε δευτερόλεπτα.

Generative Art

Ποιός έχει τον έλεγχο στην παραγωγική τέχνη;

Η Generative Art έγινε πιο εμπορική τη δεκαετία του 1960, όταν ο Harold Cohen, ζωγράφος της αφηρημένης τέχνης, ενδιαφέρθηκε για το έργο των επιστημόνων πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο. Οι προγραμματιστές δημιουργούσαν ένα σύστημα σε διάτρητες κάρτες, τροφοδοτώντας με αυτές μια μηχανή, η οποία στη συνέχεια επέστρεφε αποτελέσματα, μέσω ενός συνόλου νέων διάτρητων καρτών ή εκτυπώσεων.

Εφάρμοσε αυτή τη νέα τεχνολογία σε μηχανές σχεδίασης, ελεγχόμενες από υπολογιστή ή, όπως τις αποκαλούσε, «χελώνες». Ο Cohen τις προγραμμάτισε να ακολουθούν ένα σύνολο διαδικασιών, που θα οδηγούσαν στη διαμόρφωση ενός έργου τέχνης σε καμβά.

Ήθελε να διερευνήσει τις ελάχιστες συνθήκες υπό τις οποίες ένα σύνολο σημάτων λειτουργεί ως εικόνα. Με άλλα λόγια, ήθελε να δείξει ότι μια μηχανή μπορεί να δράσει με καλλιτεχνικές προθέσεις και να παραχθεί ένα έργο που θα προκαλούσε την ιδέα, που έχει η κοινωνία για τη σχέση μεταξύ τεχνολογίας και τέχνης.

Αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του ’70, ο Cohen ανέπτυξε ένα σύστημα που θα μιμούνταν έναν ζωγράφο. Το αποτέλεσμα αυτού ήταν το “Aaron”, ένα πρόγραμμα σχεδιασμένο από τον Cohen, με δική του ταυτότητα και όνομα.

Το σύστημα στο οποίο «έτρεχε» το Aaron εισερχόταν σε μια πιο σύγχρονη και εξελιγμένη μηχανή (χελώνα) και άρχιζε να σχεδιάζει, ακολουθώντας ένα προκαθορισμένο σύνολο κανόνων. Ο Cohen, που απεβίωσε το 2016, πίστευε ότι το έργο του βοήθησε να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ του κόσμου της τέχνης και του τομέα της τεχνολογίας.

Η συμβολή του ήταν αναμφίβολα καθοριστική για την τέχνη που δημιουργείται από υπολογιστή, αλλά παράλληλα δημιουργεί το ερώτημα: ποιός ή τι έχει πραγματικά τον έλεγχο του τελικού έργου; Μέχρι και σήμερα είναι προς συζήτηση αν ο άνθρωπος ή το σύστημα έχει τον έλεγχο, όταν πρόκειται για την παραγωγική τέχνη.

Η αλήθεια είναι πως ο καλλιτέχνης ή δημιουργός μπορεί, συχνά, να ισχυρίζεται ότι ολόκληρο το «γενεσιουργό σύστημα» ενσωματώνει την αρχική καλλιτεχνική του ιδέα. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις, όπου η μηχανή αναλαμβάνει πλήρως το ρόλο του δημιουργού.

Τέχνη δημιουργημένη με κώδικα

Λίγο αργότερα, η γεννημένη στο Νέο Μεξικό, καλλιτέχνης ψηφιακών μέσων και προγραμματίστρια Helen Alexandra εφαρμόζει κώδικα στην πρακτική της και στη συνέχεια επιλέγει τις στιγμές της διαδικασίας που βρίσκει πιο ενδιαφέρουσες.

Θα γράψω κώδικα που δημιουργεί παραγωγικές, κινούμενες εικόνες (generative animations) σε πραγματικό χρόνο, ουσιαστικά, «κινούμενους πράκτορες» που δημιουργούν πολύχρωμα ψηφιακά σημάδια.

Δέχεται επικρίσεις από τον κόσμο της τέχνης, με ανθρώπους να υποστηρίζουν ότι ο υπολογιστής είναι ο πραγματικός καλλιτέχνης, και ως εκ τούτου θα πρέπει να λάβει όλα τα εύσημα.

Ωστόσο κάποιοι καλλιτέχνες θεωρούν πως αυτοί ελέγχουν τη θέση, την ένταση, τον ίδιο τον κώδικα και άρα, το τελικό αποτέλεσμα. Ίσως το έργο της Alexandra βοηθήσει τους σκεπτικιστές να εκτιμήσουν την παραγωγική τέχνη, αντί να αναζητούν τρόπους για να την υπονομεύσουν.

Αποκωδικοποιώντας την παραγωγική τέχνη

Τι χρειάζεται για να δημιουργηθεί ένα έργο παραγωγικής τέχνης; Τρία είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της:

1. Tυχαιότητα – Κάθε φορά που εκτελείται ένα σενάριο δημιουργίας, το αποτέλεσμα αλλάζει. Συνεπώς, η τυχαιότητα είναι ζωτικής σημασίας για τη δημιουργία παραγωγικής τέχνης και αποτελεί συνήθως μεγάλο μέρος αυτής.

2. Αλγόριθμοι – Η οπτική εφαρμογή ενός αλγόριθμου μπορεί συχνά να δημιουργήσει σπουδαία τέχνη.

3. Γεωμετρία – Οι περισσότερες δημιουργικές τέχνες ενσωματώνουν σχήματα. Τα μαθηματικά μπορούν να βοηθήσουν σε μερικά, πραγματικά ωραία εφέ.

Ο διαρκώς εξελισσόμενος κόσμος της παραγωγικής τέχνης θα βρεθεί στο επίκεντρο της φετινής έκθεσης της Art Basel Miami Beach, με τίτλο ¨Performance in Code: Deciphering Value in Generative Art¨, Powered by Tezos. Αυτή η διαδραστική έκθεση βασίζεται στο Tezos, ένα ενεργειακά αποδοτικό blockchain.

Ειδικότερα, οι παρευρισκόμενοι θα προσκληθούν να σαρώσουν έναν κωδικό QR για να διεκδικήσουν άμεσα ένα NFT και να παρατηρήσουν τον ζωντανό χώρο της γκαλερί να εξελίσσεται σε πραγματικό χρόνο, καθώς οι επισκέπτες σκανάρουν περισσότερους κωδικούς. Η Performance in Code θα αποκαλύψει πώς δημιουργείται η παραγωγική τέχνη και την αξία σπανιότητας, που σχετίζεται με κάθε NFT, βυθίζοντας τους επισκέπτες σε μια συνεργατική εμπειρία τέχνης.

Παράλληλα, η εταιρεία fxhash θα τροφοδοτεί τη διαδραστική εμπειρία, ώστε οι  επισκέπτες να θέσουν σε κίνηση τη διαδικασία δημιουργίας ενός εντελώς νέου, μοναδικού έργου τέχνης. Μόλις, λοιπόν, ολοκληρωθεί το έργο, θα μετατραπεί σε NFT, θα εμφανιστεί στην οθόνη της εγκατάστασης και θα μεταφερθεί στο ψηφιακό πορτοφόλι του επισκέπτη. Το NFT λαμβάνει στη συνέχεια μια τιμή σπανιότητας, ενώ οι επισκέπτες θα δουν την τιμή αυτή να αλλάζει κατά τη διάρκεια της έκθεσης.

Η δημοτικότητα της παραγωγικής τέχνης δείχνει πως ο πειραματισμός γύρω από αυτήν θα συνεχίσει να αυξάνεται μέσα στα επόμενα χρόνια. Ίσως έως τότε να έχει απαντηθεί το ερώτημα σχετικά με τα όρια ανθρώπου και μηχανής στη δημιουργία της.

Αφήστε ένα σχόλιο...

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Scroll to Top